Washin’gtondin muxbirimiz méhriban teyyarlidi
2025.02.20
Zhurnalist, Uyghur sha’ire méhrinisa ismayil. (Waqti orni éniq emes)
Küresh ömer ataxan bilen söhbet….
00:00/11:53
18-Féwral küni gérmaniyening frankfurt shehiridiki Uyghur ana til mektipining oqutquchisi, 90-yillar we 2000-yillarning béshida ürümchi téléwiziye istansisidiki Uyghurche pirogrammiliri bilen tonulghan zhurnalist, sha’ire méhrinisa isma’ilning 2-ayning 17-küni kéchide késel sewebi bilen wapat bolghanliq xewiri tarqilip, uning muhajirettiki qelemkesh dostliri we uni yéqindin bilidighan Uyghur jama’itini qayghugha saldi.
Merhum méhrinisa isma’ilning dawalash ünüm bermey wapat bolghanliqi heqqidiki musibet xewiri eng burun feysbok torida uning hayat chéghidiki ömürlük hemrahi küresh ömer ataxan ependi teripidin 18-féwral küni jama’etke yetküzülgen.
Éghir musibet ichidiki küresh ömer ependi 18-féwral radiyomiz ziyaritini qobul qilip, özining 34 yilliq hemrahi we kesipdishi méhrinisa isma’ilning hayat chéghidiki shé’ir we bashqa edebiy ijadiyet pa’aliyetliri shundaqla gérmaniyening frankfurt shehirige kelgendin buyan Uyghur ana tili oqutushi we Uyghur örp-adetlirini tonushturush, qoghdash xizmitidiki pa’aliyetliri heqqide melumat berdi.
Ongdin:Uyghur Jornalisti, Shairesi, Ana til oqutquchisi Méhrinsa Ismail Kurasch We Iri we Sebdishi Umar Kurasch Atahan
Merhum méhrinisa isma’il 1968-yili 1-ayning 19-küni qeshqerde tughulghan, 1984-yili shinjang uniwérsitétining edebiyat fakultétigha oqushqa kirgen. Aliy mekteptiki chéghidila uning shé’iriyet we sen’et sahesidiki talanti namayan qilin’ghan. U shinjang uniwérsitétning edebiyat fakultétida oquwatqan mezgilidila, oqughuchilar arisidiki konsért pirogrammilirining aktip ishtirakchiliridin biri bolup tonulghan bolsa, “Shinjang yashliri zhurnili” qatarliq Uyghurche zhurnal we gézitlerde élan qilin’ghan lirik shé’irliri we edebiy obzorliri bilen Uyghur oqurmenlirige tonulushqa bashlighan. 1993-Yilidin 2004-yilghiche ürümchi téléwiziye istansisining Uyghurche qanilida xizmet qilghan mezgilide, u ishligen “Nezer”, “Chin yurektin-chin sözler”, “Didar gheniymet” qatarliq pirogrammilar we bashqa edebiy eser pirogrammiliri Uyghurlar arisida qarshi élin’ghan.
Küresh ömer ependi yene méhrinisa isma’ilning gérmaniyege kelgendin kéyin Uyghur ana tili oqutushi we Uyghur medeniyiti sahesidiki pa’aliyetliri heqqide toxtilip, uning waqitsiz ölümining özi, baliliri we méhrinisani yéqindin tonuydighan dostliri üchünla éghir yoqitish bolup qalmastin belki muhajirettiki Uyghurlar üchünmu bir yoqitish dep teriplidi.
Méhrinisa isma’ilning wapati heqqidiki xewer tarqalghandin kéyin, uni yéqindin tonuydighan muhajirettiki Uyghur qelemkeshliri we dostliri, arqa-arqidin teziyename élan qilip, öz qayghulirini we merhum heqqidiki güzel eslimilirini ortaqlashqan.
Shiwétsiyediki Uyghur sha’ire rahile kamal merhum méhrinisa isma’ilning muhajirette mezgilide élan qilin’ghan shé’irliri bilen yéqindin tonushqan Uyghur sha’irlirining biri bolup, u öz qayghusini ipadilesh bilen bille méhrinisa isma’ilning hayatining kéyinki mezgilide yazghan bir qisim shé’irlirini feysbok sehipiside qayta hembehirligen.
Sha’ir rahile kamal méhrinisa isma’ilning méhriban ana we bir ana til oqutquchisi bolush bilen bille, gérmaniyege kelgendin kéyinki shé’irlirini heqqide toxtaldi.
Rahile kamal xanim, méhrinisa isma’ilning “Perishtige jawab”, “Gül naxshisi”, “Chüsh”, “Qizimgha”, “Namerd dunya”, “Hayat naxshisi”, “Uning yüriki” qatarliq bir qisim shé’irlirini neqil élip, uning shé’irlirida hayat, a’ile, muhebbet, perzent söygüsi, ana yurt heqqidiki séghinishliq eslimilerning yuqiri bedi’iy maharette bayan qilin’ghanliqini bildürüp, “Chüsh”, “Qizimgha” dégen shé’irlardiki özige eng tesir qilghan misralarni déklamatsiye qilip berdi.
Küresh ömer ependimu méhrinisa isma’ilning hayat, muhebbet ana yurt söygüsi qatarliq keng da’irilik mezmunlarni téma qilghan shé’irliri heqqide toxtaldi. U merhum ayali méhrinisaning 2024-yili 22-dékabirda özi üchün yazghan “Sen qal chüshümde” namliq shé’irini déklamatsiye qilip, bu shé’irning méhrinisaning hayatining eng axirqi mezgilliride özi üchün qaldurghan eng güzel eslime ikenlikini bildürdi.
Küresh ömer ependining bildürüshiche, méhrinisa aghrighandin buyan gérmaniyediki dostlar we Uyghur jama’iti méhrinisagha we bu a’ilige dostluq méhrini yetküzüp turghan. Uning bildürüshiche merhumning depne murasimigha dostlirining we el jama’etning yighilishi nezerde tutulup, merhum méhrinisa isma’ilning depne murasimi gérmaniye waqti 21-féwral jüme künige orunlashturulghaniken.
Yuqiridiki awaz ulinishidin tepsilatini anglaysiler.
Tengritagh Akademiyesi 
