KANSER HASTALIK DEĞİL!


kanser_hastalik_degil_h1197_f160d

Facebook’ta Paylaş Tweetle Google+ Paylaş LinkedIn’de Paylaş

KANSER O KADAR YAYGINLAŞTI Kİ ARTIK GENÇ YAŞLI DEMEDEN HERKESİ
YAKALIYOR. BU PAYLAŞIMI LÜTFEN SAYFAMDAKİ HERKES PAYLASSIN. BELKİ BİR YARDIMIMIZ OLUR. SONUÇTA, BİR ZARARI YOK, DENEMEKTE FAYDA VAR…
Bu yazılar çok müthiş, birçok “gizli dünya yönetenlerini” rahatsız ediyor… O kadar ki, örneğin “World Without Cancer”, yani “Kansersiz Dünya” isimli kitap, halen (Türkçe dahil) birçok dile çevrilmedi!..
Yani şunu bilin ki, KANSER diye bir hastalık yok!

Kanser, sadece vitamin B17 eksikliği!
Başka bir şey değil!
Kemoterapi, ameliyat veya değişik ağır haplar almanıza gerek yok!..
Düşünün bir zamanlar denizciler, çok sayıda niçin öldüler?
İSKORBÜT denilen hastalığa yakalanıyorlardı…
Çok sayıda insan öldü…
Ve bazıları da bundan çok büyük PARA ve gelir elde etti!..
Sonra ne buldular?..
Meğer İskorbüt sadece vitamin C eksikliği imiş!
Yani hastalık bile değil!
KANSER de öyle!
KANSER SANAYİSİ var artık!..
KANSER den milyar milyar milyar kere milyar PARA kazananlar var!
Bu konu çok uzun. Çok derin!..
KANSER SANAYİSİNIN kökü, ta ikinci dünya savaşına kadar dayanıyor!…
Ne dolaplar dönüyor…
SİZ İNANMAYIN!
Her gün sadece 15-20 kayısı çekirdeği yemeniz yeterli!
Kanser olmuşsanız, önce KANSERIN ne olduğunu ANLAMAYA çalısın!
KORKMAYIN
Sakin KEMOTERAPİ filan yaptırmayın
ARAŞTIRIN önce…
Biz bu siteyi bazı “sözde doktorların sayfasına gönderdik, facebook’ ta, 5 dakika bile geçmeden “yorumsuz” olarak sildiler!…
SİZ bu kitabın TÜRKÇEYE ÇEVRİLMESİ için DUA edin.
ÇOK ÇOK ÖNEMLİ bir eser bu!
Tekrar edelim,
Günümüzde İskorbüt den ölen var mi artık?
YOK!…
Çaresi biliniyor…
Peki KANSER?
SANAYİ haline gelmiş!
Ancak, çaresi çoktan bulundu.
VİTAMİN B 17 eksikliği!
Hepsi bu!
Buğday çimi ekin… Buğday şırası için.
Kanseri engelleyen besinlerin başında atalarımızın Orta Asya`da içtikleri Buğday şırası geliyor. Klasik tedavi yöntemlerini reddeden tüm doktorların ortak iddiası, buğday çimi yenilmesi ve buğday şırası içilmesi…

Pakistan`daki Hunzakut Prensliğinde kanserden ölüm yok. Ayrıca Hunzakutlular, acı badem ve kayısı çekirdeğini yiyorlar ve kansere yakalanmıyorlar.
Türkiye`de acı badem ve kayısı tüketilen bölgelerde kanser vakalarının azlığı dikkat çekiyor.
Ödemiş`le Salihli arasında, binbir efsaneye konu olmuş Bozdağ`ın eteklerinde cennet gölcük kıyısında kanseri yenen, bu zaferi kazandıktan sonra mücadelesi herkese örnek olsun diyerek bir de kitap yazan Doktor İlhami Güneral ile sohbetimiz sürüyor.

Önemli olan bağışıklık sisteminin güçlendirilmesidir.
Bağışıklık sistemini güçlendirmek çok da zor bir şey değildir.
Buğday müthiş bir kanser ilacıdır. Buğday şırası kanseri önler ve bu önemli bir bitkisel tedavi aracıdır. Buğday çimi, bol klorofil maddesi dışında 100 kadar vitamin, mineral ve besin maddesi içerir. Taze olarak kullanılan Buğday çiminde, aynı ağırlıktaki portakaldan 60 kez daha fazla C vitamini ve aynı ağırlıktaki ıspanaktan 8 kat fazla demir bulunmaktadır.
Buğdayın bir başka özelliği ise kandaki toksinleri nötralize eden maddeler içermesidir.
Sıvı oksijenle dopdolu olan buğday çimi doğanın en güçlü anti kanseri olan `laetril` içermektedir.
Izgara etler ve füme besinlerin kanserojen maddeler taşıdığı kanıtlanmıştır. (Japon Bilim Adamı Nagivara)
Japon Bilim Adamı Nagivara, taze buğday çiminde bu maddeyi etkisiz hale
getiren enzimler ve amino asitler bulmuştur.
– Buğday çimini evde üretebilir miyiz?
– Evde de üretilebilir, küçük bir saksıda bile üretilebilir ve olduğu gibi yenebilir, evde üretemeyenlere tavsiyemiz ise buğday şırası üretmeleri…
– Buğday şırasını herkes üretebilir mi?
– Evet herkes üretebilir.
İsterseniz tarif edelim.
Bir bardak aşurelik buğday, önce tertemiz yıkanarak bir litrelik cam kavanoza konur. Üzerine 3 bardak su -klorlu olmamak şartıyla- ilave edilir.
Kavanozun ağzı bir tülbentle kapatılarak serin bir yerde 24 saat bekletilir.
Bu ilk su kullanılmaz, dökülür.
Kavanoza yeniden 3 bardak su ilave edilir.
24 saat bekletildikten sonra oluşan yarı gazozlu su içilmek üzere bir kaba aktarılır.
Böylece bir bardak aşurelik buğdaydan kış aylarında günde 5 kez, yazın
ise günde 3 kez şıra alınır. Buğday şırasının lezzeti bazılarına itici gelebilir. O takdirde her şıra bardağına bir C vitamini tableti eklenirse, nefis bir içecek ortaya çıkar.
– Az önce sözünü ettiğimiz `laetril` buğday çiminden başka nelerde bulunur? Çünkü anlaşılıyor ki, `laetril` kanserin tedavisinde en etkin maddelerden biri… Elmanın çekirdeğini de yiyin!
– Evet, Türkiye`de en kolay laetril`e ulaşabileceğimiz yer acı badem ve kayısı çekirdeğidir.
Ayrıca laetril elma çekirdeğinde de vardır. Elmanın çekirdeği yenilirse çok da iyi olur.

Amerika`daki ilaç sanayinin maşaları bu `laetril` adlı ilacı yasaklatmayı başarmışlardır ama Meksika`da satılan `laetril` bu ülkeden alınıp kaçak olarak ABD`ye sokulmaktadır.
Laetril, vitamin ve minerallerle verildiğinde çok daha iyi sonuçlar alınmaktadır.`Kanserin Ölümü` adlı kitabında Manner, laetril ile yüzde 90 başarı kazandığını söylemişti.
– Acı badem ve kayısı çekirdeği de laetril içeriyor öyle mi?
– Evet öyle. Türkiye`de acı badem ve kayısı çekirdeğinin sıkça tüketildiği yerlerde resmi bir istatistik yok ama kanser vakalarının az olduğuna inanılıyor. Resmi istatistik yapılan bir ülke var…
Pakistan`a komşu küçük bir prenslik olan Hunzakut`ta şimdiye kadar hiç kanser olayına rastlanmadı.
Hanzakut`un özelliği temel besinleri kayısı ve kayısı çekirdeği…
– Dünyada bugün kullanılmakta olan kemoterapi ve radyoterapi bağışıklık
sistemini bozduğunu iddia ediyorsunuz alternatif tedavilerin bir sıralamasını yapsak en öne hangisini koyarsınız?
– Önceliği bağışıklık sistemini güçlendiren tedavilere veririm, daha sonra biyolojik tedaviler ve bitkisel tedaviler gelir.
Bağışıklık sistemi konusunda Alman Doktor Issel`in tüm beden tedavisi bugün bu ülkedeki 60/70 klinikte başarı ile uygulanmaktadır.

http://www.medya14.net/genel/kanser-hastalik-degil-h1197.html

20-Esir Uyghur Edebiyatidiki Muhim Namayende – Ehmet Ziyai We Uning Ilmiy, Bediiy Mirasliri


ehmet-ziyai-exmet-ziyai-otkur-Shukur-Yalqin.jpg

(Ongdin solgha) Ahmet Ziyai Ependi zamandashliridin Abdurehim Ötkür We Shükür Yalqin Ependiler ilen bille.

Bügün 20-Esir uyghur edebiyati we medeniyet tarixidiki muhim namayende – Merhum ehmet ziyaining wapatigha 26 yil tolghan kün.

Kishiler «ehmet ziyai» dégen bu namni anglighinida ixtiyarsiz halda uni 20-Esir uyghur edebiyatidiki bir «köwrük» shundaqla hazirqi zaman uyghur gézitchiliki tarixidiki bir «ul tash» dep qarishidu.

Ehmet ziyai heqiqetenmu bir «köwrük», u 20-Esirdiki zamaniwi uyghur edebiyatini klassik türkiy edebiyatining bay enenilirige baghlighan we bu jehette «köwrük» lük rol oynighan bir shexs.

Uyghur ziyaliylardin hazir shiwétsiyede yashawatqan abdushükür muhemmet ependi merhum ehmet ziyaining bu jehettiki töhpilirige alahide zor baha béridu. Uning qarishiche, ehmet ziyai uyghur klassik edebiyatining ijadiyet we uslub jehettiki ésil enenilirini hazirqi zaman edebiyatigha élip kirgen we uni yéngiche muhitta béyitqan ediblerning biriken.

Gérmaniyediki uyghur bilim ademliridin doktor ablet semetmu merhum ehmet ziyai wapatining 26 yilliqi munasiwiti bilen shairni chongqur hörmet we séghinish bilen tilgha alidu.

U, merhum ehmet ziyai bir shair, bir yazghuchi, bir axbaratchi bolupla qalmastin öz nöwitide yene bir ilmiy tetqiqatchi hem ötkür tilchidur, dep qaraydu.

Ehmet ziyai 1913-Yili 17-Aprélda qeshqer yéngisheher nahiyesining xanériq yézisida bir diniy ölima ailiside tughulghan.
Ehmet ziyaining dadisi mollaxun 14 yash waqtida hejge bérip, u yerdiki medrisilerde 12 yil oqup, 26 yéshida qeshqerge qaytip kelgen hemde abduqadir damollam bilen yéqin munasiwet ornatqan. Ehmet ziyaining dadisi qeshqer xanériqta 24 hojriliq medrise bina qilip, özi muderris bolghan.

Ehmet ziyai mollaaxun hajim ailisidiki 13 balining ikkinchisi bolup, uning akisi muhemmet peyzimu öz dewride yétilgen ilim igiliridin bolghan. Ehmet ziyaining eslimisige qarighanda, uning akisi muhemmet peyzi 1933-Yili qeshqerde qurulghan sherqiy türkistan islam jumhuriyiti hökümiti bash wakaletxanisining katipi bolghan.

1934-Yili emdila 21 yashqa kirgen ehmet ziyai qeshqer shehiride qutluq haji shewqiy muherrirlikide neshr qiliniwatqan «yéngi hayat» gézitide katip we yardemchi tehrir bolup ishleshke bashlighan.

Ehmet ziyaining eslimisige qarighanda, shu yillarda u özining parschini yaxshi bilgenlikidin paydilinip, iranda chiqidighan «téhran géziti», afghanistanda chiqidighan «aman afghan» gézitlirining xelqara xewerlirini uyghurchigha terjime qilip, «yéngi hayat» gézitige teyyarlighan. Bu gézit kéyinche «qeshqer shinjang géziti» ge özgertilgen. Ehmet ziyaiy bu gézitte taki 1943-Yilighiche tehrir, bash muherrir bolup ishligen.

1943-Yilining bashlirida ehmet ziyai ürümchige yötkilip, «shinjang géziti» de muherrir bolup ishligen. Bu jeryanda lutpulla mutellip we abdurehim ötkürler bilen yéqin dostluq ornatqan.

U, shu yili «rabiye-Seidin» opérasini yézip, «shinjang géziti» de élan qilghan. Epsuski, 1944-Yili 4-Ayda tutqun qilinip, taki 1946-Yilining béshighiche shéng shisey türmiside yatidu.

Türmidin chiqqandin kéyin qeshqerge qaytip kélip, ladaq yoligha atlinidu hemde qeshqer bilen hindistan arisida sodigerchilik qilidu. 1946-Yili «11 bitim» imzalanghan künlerde u yene «qeshqer shinjang géziti» ge qaytip kélip bash muherrir bolup ishleshke bashlaydu.

1947-Yili u jenubtiki wilayetlerning wekili süpitide gomindang qanun palatasining ezasi bolup saylinidu hemde nenjingde 72 kün turidu. 1948-Yili 5-Ayda nenjingdin qaytip chiqip yene «qeshqer shinjang géziti» de bash muherrir bolup ishleydu.

1949-Yilidin kéyin shairning hayati siyasiy dawalghushlarning boran-Chapqunlirida ötidu. U, uzun mezgil türme hayatini béshidin kechüridu. 1970-Yillarning axirida türmidin chiqidu. 1980-Yillarda «türkiy tillar diwani» bilen «qutadghu bilik» ni neshrge teyyarlashta muhim küch qoshidu.

Doktor ablet semet yene merhum ehmet ziyaining ijadiyet musapisi we eserliri heqqide toxtilip, uning intayin mol we köp qatlamliq edebiy, ilmiy miraslarni qaldurup ketkenlikini ilgiri süridu.

Abdushükür muhemmet ependi axirida, ehmet ziyaining «ladaq yolida karwan» namliq esirining uyghur hazirqi zaman edebiyatidiki tunji sayahet xatirisi bolush süpiti bilen intayin muhim edebiy we tarixiy ehmiyetke ige ikenlikini tekitleydu.(Qutlan)
http://www.rfa.org/uyghur/xewerler/medeniyet-tarix/meshhur-kishi-10272015144743.html/story_main?encoding=latin

Hangi Türk Boyları Birbirleriile Çok Kısa Zamanda Anlaşabilir


– Timur Kocaoğlu

10001353_557211351047628_6709290040765604834_n

1. OĞUZ grubu dilleri kendi içinde daha kolay konuşup anlaşabilir. Türkiye Türkleri ile Azerbaycan,Gagauz ve Uygur Türkleri %80 oranında kolay konuşup anlaşabilir. Türkmenistan Türkmenleriyle bu oran %60’a düşebilir.
2. UYGHUR grubundan Özbeklerle Uygurların konuşup anlaşma oranı %95’dir.
3. KIPÇAK grubundan 12 Türk boyu arasındaki oran dillere göre en az %60 ile en çok %80’a varır.
4. OĞUZ grubundan yalnız Azerbaycan Türkleri ile Türkmenler, KARLUK grubundan Özbekler ile Uygurlar, KIPÇAK grubundan Kırım Tatarları, Tatarlar, Kazaklar, Kırgızlar, Nogaylar, Karakalpaklar, Karaçay-Balkarlar, Kumuklar yer alır / Bu 12 Türk boyu karşılaştığında biriyle en kolay konuşup anlaşabilir. Oran %60 ile %80 arasında değişir.
5. KARLUK-KIPÇAK grupları arasında anlaşma oranı %60 ile %85 arasında değişir.
6. Biriyle en iyi şu 4 Türk boyu kolay konuşup anlaşabilir: Tatar, Özbek, Uygur, Kazak, Kırgız, Türkmen: oran %85 (Tatar-Özbek-Uygur) ile %70 (Tatar-Özbek-Uygur, Kazak, Kırgız), %60 (Türkmen katıldığında) değişir.
7. Altay, Tuva, Hakas Türkleri Karluk ve Kıpçak boylarıyla %40 ile %60 arasında konuşup anlaşır. Ancak, Altay, Tuva, Hakas Azerbaycan Türkmen ile %30, Türkiye Türküyle bu oran %20’ye düşer (1 saatlik sürede).
8. Saha (Yakut) ile Çuvaş Türkçelerini konuşanların ise başka Türk dil kollarını konuşanlarla 1 saat içindeki anlaşma oranı ise, en çok %05’tir. Ben en az 8 Türk dili kolunda çok kolay, 14’ünde biraz güç anlaşsam, bile bir Yakut ile Çuvaş ile biraz konuşabilmem için onlarla en az 1 ay yaşamam gerekir.
— Yukarıdaki yüzdeler kesin bilimsel deneylere dayalı veriler değildir, bu bütünüyle benim kişisel 40 yıllık gözlemlerime dayanır. Benim tek özelliğim İstanbulda doğuop büyümem, ancak evde anam-babamla Özbekçe konuşabilmiş olmam, 4-12 yaşlar arasında çok sayıda Özbekçe şiiri ezberlemiş olmam), sonra gençlük yıllarımda istanbuldaki Kazaklarla oldukça çok görüşmüş olmam, sonra gençlik-orta yaşlar arasında Özbek-Uygur-Kazak-Kırgız-Tatar-Başkort-Türkmen-Azerbaycan Türkü ile 20 yıl aynı iş yerinde çalışmış olmam, Master ve doktoramda ağırlıklı olarak Kazakça-Özbekçe-Uygurca edebiyat eserlerini okumuş olmam,Türk dilinin bütün kollarıyla 40 yıldır çalışıyor olmam.
— Bu yüzden bu saydılarımı bilimsel gözlem-deneyler sonucu değil, benim kendi kişiysel gözlemlerime dayalı olduğunu unutmayın. Bu oranlar başka kimselere sizlere göre değişik olacaktır kuşkusuz smile ifade simgesi
* HANGİ TÜRK BOYLARI BİRBİRİYLE 1 SAAT İÇİNDE KOLAY KONUŞABİLİR/ANLAŞABİLİR %60-80 ORANINDA? (KİŞİSEL GÖZLEM/BİLİMSEL DEĞİL!) .
Timur, 18 Şubat 2015

Qazaxıstanın qəbul edəcəyi əlifba ortaq türk əlifbası olacaq


Astana, 21 oktyabr, AZƏRTAC

144543188935114625_1000x669

Türkdilli ölkələr arasında qarşılıqlı anlaşmanı təmin etmək, inteqrasiya proseslərini sürətləndirmək və elmi tədqiqatları daha geniş şəkildə əlaqələndirmək üçün ortaq əlifbanın tətbiqi vacibdir.

Qazaxıstanda fəaliyyət göstərən Beynəlxalq Türk Akademiyasının məlumatına görə, 34 hərfdən ibarət əlifba-layihə əsasən Azərbaycanda istifadədə olan əlifba əsasında hazırlanıb və indi məhdud çərçivədə tətbiq olunsa da, müəyyən mərhələdə bütün türkdilli ölkələrin istifadəsi üçün tövsiyə ediləcək.

Bu fikirdə olan Beynəlxalq Türk Akademiyasının prezidenti Darhan Kıdıralı bildirib ki, Akademiyanin nəzdindəki Terminoloji Komitənin əsas fəaliyyət sahələrindən biri də elə ortaq əlifba üzərində işi davam etdirməkdir. O deyib: “İnteqrasiya proseslərini genişləndirmək, elmi tədqiqatları daha sıx şəkildə əlaqələndirmək üçün bizim ortaq əlifbaya ehtiyacımız var. Təbii ki, bu ölkələrin öz təşəbbüsünə bağlıdır. Lakin biz beynəlxalq təşkilat olaraq 34 hərfli ortaq əlifbanı tətbiq etməkdəyik. Bununla bağlı qərar Türk Şurasının toplantısında qəbul olunub. Türk Akademiyası öz nəzdində Terminoloji Komitə yaratmaqla bu istiqamətdə də hazırlıqları davam etdirir”.

Hazırda Beynəlxalq Türk Akademiyasının türkdilli ölkələrin ümumi istifadəsi üçün nəzərdə tutulan 34 hərfli ortaq latın əlifbasından istifadə etdiyini bildirən Darhan Kıdıralı bu əlifbanın latın qrafikalı Azərbaycan əlifbasına daha yaxın olduğunu qeyd edib, bunun da obyektiv səbəblərini diqqətə çatdırıb: “Bu 34 hərf xüsusilə Azərbaycanda hazırda istifadə olunan əlifba ilə eynilik təşkil edir. Azərbaycan Şərq və Qərb türklüyünün arasında bir körpü, dili də həm oğuz, həm də qıpçaq türklərinə yaxın olduğundan, istifadə etdiyi əlifbada türk xalqlarının çoxunun səsi əhatə olunduğundan biz bu əlifbanı transkript, istifadə edəcəyimiz, anlaşa biləcəyimiz ortaq əlifba kimi düşünürük”.

Qeyd edək ki, artıq Qazaxıstan 2025-ci ilədək latın əlifbasına keçməklə bağlı hazırlıqlar həyata keçirir və hesab olunur ki, Qazaxıstanın qəbul edəcəyi əlifba 34 hərfli ortaq türk əlifbası olacaq.

İlahə Əhmədova

AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri

http://azertag.az/xeber/894699#.VinoVdludqF.facebook

Astana

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır

Uyghur Xelqining En’eniwiy Oyunliri


10151290_1644597112495062_917084660150069802_n

Tögi-Tögileng Oyuni
” tögi-tögileng” oyuni-bir yilining qish peslidin bashqa hemme pesilde , yeni alahide soghuq we pewqul’ade isisiq bolimighan ehwal astida tala- tüzde, del- derexj sayiside qiz-ughullar birlikte oynaydighan bir xil qoshaqliq uyun. Bu oyun’gha qatnashmaqchi bolghan balilar özliri arisidin teyinlen’gen ikki ” ana” ning tallap bölüshi arqiliq ikki gurupipigha bölünidu (her bir grrupipida sekkizdin toqquzghiche bala bolsa bolidu). Ulardin bir guruppa qol tutushup chember yasaydu. Yene bir guruppa ezaliri ” ana” sini bashqa élip boyséri qatar bulushup, bir-birining arqa péshini tutushup, xuddi yiraq-yiraqlargha yolgha chiqish aldida turghan töge karwinigha oxshash sep tüzüshidu. Shunglashqa, ular ” qatar tögiler” depmu atilidu. Bu balilar öz sépini buzmastin, düglek bolup turghan balilarning her birining qoltuqidin bir-birlep ötüshidu-de, bu ikki guruppa baliliri arisida qoshaq éytishish bashlinidu,
Düglek bolup turghab balilar:
-qatar-qatar tögiler,
Nege-nege mangdinglar?
Töge bolup turghan balilar:
-tuzgha-tuzgha mangduq biz.
-tuzung nege tööüldi?
-ara yolgha töküldi.
-tasqap-tasqap alsangchu?
Taghring gha salsangchu?
-taghirimda töshük bar,
Marap turghan müshük bar.
Bu oyun ikki guruppining almishishi bilen yuqiriqi mezmunda dawamlishidu.
Chach Késish  Oyuni
” chach késish” oyuni adette yaz peslidiki yamghur yaghqan künliri yamghur toxtap asmanda hesen-hüsen körün’gen chaghlarda( ayrim hallarda hesen-hüsen körünmismu meyli, emma yamghur yaghqan bolushi shert) qizlar teripidin hoyla-aramlarda oynilidu. Chünki, balilarning chüshenchisidimu uning peqet öyning bosughisi etirapida oynilidighini éniq.
Bu oyunni oynashta, qizlar yamghur yéghishqa bashlighan haman chachlirini pakiz yuyup, targhaq-süzgüch sélip tarap, aldin az-tola teyyarliq körüwalidu. Andin mehellini birlik qilip melum bir qizning hoylisigha yighilidu-de, yamghurning toxtishini, héchbolmighanda bir az pesiliyishini kütkech” yaghach aypalta” yasaydu(qanche gurupipigha bölünüp oynash pilanlan’ghan bolsa, shunche aypalta teyyarlinidu). Özliri xalighanche gurupipilargha bölün’gendin kéyin, oyun körsitish nöwitini talishidu.
Oyun bashlash nöwitini alghan qiz ong qolida(aypalta)ni, sol qolida tal-tal yaki bir jüp örülgen chéchining uchidin bir-.ikki santimétir kélidighan qisimini tutup bosughigha éngishidu. Oyun köridighan bashqa qizlar uning etirapigha oliship, diqiitini yighip jimjit turidu. Oyun körsitighan qiz özige ong kelgen terepni asas qilighan halda chéchini bosughigha ong-sol yandin qoyup, könglide ” chéchim téz ussun, awusun, tom bolsun” dep, keskendek shekil peyda qilidu. Bu xil shekildiki heriket yuqiri tertip boyiche shu küni oyun’gha qatnashqan qizlar teripidin tekrarlinidu. Hemimisi bir qétimdin ” késip” bolghandin kéyin, késilgen ” chech” lirini hoylawe baghlardiki güllerning tüwige kömüwétip, öz’ara” chéching uzun, köp, awushluq, tum bolsun” dep tekrarlishidu, chiraylirigha külke yügürtüp shadlinidu.
Chach Örüsh Oyuni
” chach örüsh” oyuni-uyghur qiz ösmürliri oynaydighan , roshen xasliqqa ige bir xil oyun türidur.
Bu oyun yaz we küz pesillirining hawa ochuq (höl-yéghinsiz) künliri ériq-östeng boylirida qizlar teripidin oynilidu. Oyun’gha qatnashmaqchi bolghan yette-hekkiz qiz bir yerge jem bolup, öz aldigha chachlirini chuwup-tarap teyyarlinidu. Ular ichidin bir qiz oyun riyasetchisi qilip saylinidu, riyasetchi qiz nashqa ish qilmay, oyun körsitidighanlarning hirikitini közitip, axirida lilla derijige ayriydu; Chéchini telepke layiq örüyelmigenlerni belgilik muddet ichide qayta örüshke buyruydu, yenila örüyelmise ” jaza” béridu. Oyun riyasetchisi qizning ijaziti bilen bashlining, qizlar bes-beste chach örüydu.
Shert” chach chong-kichikliki oxshash qiriq tal( oyun bashlinishtin awwal qanche tal örüsh békitilgen bolsa, shu boyiche bolsimu bolidu) örülüshi, chach örügüchining herikiti téz, qa’idilik, körkem bolushi, öz’ara parang sélishmasliqi, chach örüwatqan qizlar bir-birige qarap retlik ikki sep tüzüp yaki ikki qiz bir-birige qarap we yaki chöridep olturushi; Qandaq olturushtin qet’inezer, chach örüwatqan terepke sel-pek églip , qizlargha xas ewrishimlikini namayet qilishi, tazliqqa ehmiyet bérip, uchisidiki kiyim-kéchikini pakiz tutushi lazim.
Waqit jehettin, oyun riyasetchiliki her bir qizgha bir qétimdin aylan’ghan’gha qeder dawamliship, yéngilgenlerge ” jaza” bérish bilen tamamlinidu.
Tüpek: Oyuni
” tüpek” oyuni qedimki uyghur balilar oyunliridin biri bolup, bu heqte mehmut kashigherining ” türkiy tillar diwan” diki xatirlerge asaslan’ghanda, tüpek- söget we shuninggha oxshash derexlerning notisidin yasilidighan bir xil oyunchuq miltiq bolup, balilar noyining yaghichini postidin sughuruwélip, neychige kumilach tiqip, uning bilen qushqach étip oynaydu. Qushqach étishqa ishiltilidighan tüpek yene yaghachining ichini kawak qilip oyush yoli bilenmu yasilidu. Hazir bu oyunining eswabi( tüpiki) we jeryanida bezi özgirishler yüz bergen. Hazir adette balilar etiyazliqi su tüpek yaki su miltiqi bilen su chéchiship oynaydu. Tüpek adette qara söget notisida yasilidu, aldi bilen söget botisining postini tolghap yumshitip uning yaghichi chiqiriwélinidu. Andin uning üch-töt santimiétir uzunluqta bir parche yaghach késiwélinip, ottursidiki özek qisimi inchike zixcha bilen kolap chiqirilidu, yene shu yaghachining qalduq qisimidin toqquz-on santimétir uzunluqta bir parchisi késip tashlinidu. Andin héliqitöshük chiqirilghan, kichik parche yaghichi chiqirwétilgen söget postining bir béshigha kizgüzülidu, héliqi késip tashlan’ghan qisimi yene bir béshigha kirgüzülüp, söget postining aldidiki pütey qismidin töt santimétirdek arliq melum kenglkte qatar-qatar tilip tashlinidu. Bu tüpekning sap qisimi aldigha ittirilgende qatlinip, arqigha tartilghanda türlinish rolini oynap, xuddi shipirsqa oxshash suni sümürüp-chiqirip béridu. Balilar( su miltiqi) ning bu qa’idsidin paydilinip, bir-birige su chéchiship oynaydu.
Tartma Tartishmaq Oyuni
Tartma tartishmaq oyunida on bala bolsa, awwal her birini özining barawerige jüp qilip, andin kéyin on balining ichidin ikki chong bala ayrilip chiqilidu. Bu ikkisi qalghan sekkiz bala qataridiki her bir jüp bdlidin birdin bölüwalidu, yeni ikki chong balining keynide töttin sekkiz bala bir-birining bélini tutup turidu. Alidida ikki chong bala bir-birining qollirini tutup öz teripige tartidu. Ikki terep shundaq tartiship, aldidiki chong balini qalghan töt bala bilen qoshup tartip nishandin ötküzüwalsa ywngiwalidu. Küchi yetmey tartilip ketken balilar mat bolidu.
Bu oyunining yeni” ötüshmek”, ” tartishmaq” dégen ismimiu bar bolup, bu oyunining tarixi tolimu uzaq, yeni ” türkiy tillar diwani” da bu oyun heqiqide mundaq melumat qaldurulghan: ” ötüsh: oyunida ötüsh, bu oyunmundaq bolidu. Balilar halqa shekilde olturup, aridin biri yénidikisini türtidu we uninggha ötüsh, ötüsh deydu, yeni senmu yéningdiki balini tut deydu. Umu shundaq qilidu. Halqining taki axirighiche shundaq dawam qilidu.” tartma tartshmaq oyuni hazirqi shekilde öre turup yuqiriqidek oynilidighan bolup özgertilgen.
Saqa Oyuni
Bu oyun balilarning köp oynaydighan oyunliridin biri bolup, shaptul yaki güle uruqchisi yaki yangaqta oynilidu. Uruqchida oynalghanda xshta yasalghan saqa, yangaqta oynalghanda yangaq saqa qilinidu. Oyunining jeryani mundaq:
Yette- sekkiz bla bir guruppa bolup tüz siziq orunni tallaydu. Orun tallan’ghandin kéyin tüz siziq boyiche her bir chamdam yerge ikkidin uruqcha yaki yangaq jüp qoyulidu. Bu ” gen” depmu atlidu. Andin nöwet bilen gen’ge qaritip saqa yumilitilidu. Birinchi bolup saqa yumilatqanining saqisi genlerning birerige tegse, u dawamliq onawéridu. Shu oynash bilen genlerning hemimisini soquwetse, shu nöwetlik oyun shuning utuqi bilen axirliship, oyun yene qaytidin bashliniau. Eger saqa genlerge tegmey, yumilap bérip bir yerde toxtap qalsa, shu yerdin midirlitlmaydu, uning shu qétimqi nöwiti tügep nöwet kütidu. Eger bir-ikkisige, hetta mytleq köpige tégeip kéyinkiliride tegimise , umu nöwet kütüshke mejbur bolidu. Mundaq ehwal körülgende, kéyinki saqa yumilatquchi ” saqa- paqa arilash” dep saqisini yomilatsa, uning saqisi meyli gen’ge tegsun yaki saqilargha tegsun, u oyunini dawamlashturéwiridu. Saqisi soqulup ketken, shu qétimqi oynash hoquqidin mehrum bolup utqan genlirini uninggha bérishke mejbur bolidu. Oyun shu teriqide ikki-üch meydan dawamliship axirlishidu.
Chaqpelek (sarghaydi) Oyuni
” chaqpelek” oyuni- uyghur xelqining eng yaxshi köridighan milliy en’eniwi oyunlirining biri bolup, u qedemdin tartip her yili déhqanlar kaléndari boyiche bash bahar pesli(1-ay) diki yéngi bir yilgha qedem qoyghan künde- héyit- bayram künlerde ötküzülüp kelgen. Bu künlerde déhqan-charwichilar anche aldirash bolimighachqa, ene shundaq toy-merike künliride bu oyun bir nechche kün, hetta on nechche kün’giche qizghin dawam qilidu,
Chaqpelek texminen 15-20 métir égizliktiki xada yaghachqa harwa chaqini kiydürüp, chaqning üstige ikki tal yaghach birge jüplinip baghlinip yasilidu. Bu yaghach chaqning xada üstide mezmut turushni kapaletlendüridu. Oyunchilar ésilip turidighan ilenggüch arghamchilar shu chaq üstidiki jüplime yaghachqa muqim békitilgen bolidu.
Chaqni aylandurdighan yene bir yaghach xadining astigha toghrisigha qilip muqim orunlashturulghan bolup, bu toghra yaghachning ikki chishi chaqqa arghamcha bilen tutashturulidu. Toghra yaghachining ikki teripide tötitin sekkizgiche adem turup, bir xil tézlik bilen ong yönilishke qarap ittiridu. Shuning bilen ikki chaqmu bille aylinip, chaqqa bashlan’ghan ilenggüchtiki ikki ” uchquchi” asta- asta kökki kötürilidu. Chaq qanchilik téz aylansa, uchquchilaramu shunchilik tézlikte égizge kötürülidu. Uchush ewjige chiqqanda, uchquchilar qizghin shad- xuramliqqa chömidu. Oyun oynighuchilar almiship turidu.
Bu xil oyunining xas qa’ide- tertipi bolup, yigtwéshi teripidin bashqurulidu. Eger oyun tertipini buzghuchilar chiqip qalsa, qa’ide -tertipke asasen körsitilgen sewenlikning ehwaligha qarap, yigitwéshi teripidin jazagha tartilidu. Éghir xilapiliq qilghuchilar meydandin heydep chiqirilidu.
” chaqpelek: oyuni her yili héyit-bayram künliri oghlaq tartishish, chélishish qatarliq heriketler bilen birliktimu élip bérilidu. Uningdin bashqa, bu oyun mexsus toy- tökünlerdimu oynilidu. Toy qilghuchi özi xirajet qilip bu oyunni uyushturuidu.
” chaqpelek” oyunining haziriqi oynilish usulidin bashqa, tarix bir qeder uzunraq bolghan yene bir xil oynlish usulimu bar. Bu xil usulda chaqpelekning xada yaghichi texminen altemétirdin sekkiz métirghiche bolup, bu xada yaghach yerge tik qilip mustehkem ornitilidu. Bu xada yaghachining uchigha yenila harwa chaqi yaki shareklik chaq kiydürülidu, chaqning üstige ( ) shekliik ikki basturuq yaghach baghlan’ghan bolidu. Chaqning chembirige oxshash aliq qoyup, töt dane halqa mustehkem békitilip, bu halqlardin töt tal halqa ésilip heriketlinish arghamchisi chüshürlidu.

Bu arghamcha 80-100 kilogiramliq küchinishke berdashliq béreleydighan bolup, xada yaghachtin 30-50 santimétir qisqa bolidu. Arghamchining yöwen’ge chüshürülgen uchi heriketlinip, uchquchining yotisi patqudek ilmek qilip chégilidu. Uchquchilar eng köp bolghanda töt kishidin ashmaydu. Bular sol putini arqanining ilimiki ichige sélip, sol qolida arghamchini mehkem tutidu. Yuqiriqi teyyarliqlar pütkendin kéyin, herqketlinip kötürilidu we aylinish hasil qilidu. Chüshüshke toghra kelgende, chaqpelekte uchquchilar uchush sür’itini astilitip yerge chüshidu

Millet Yoqalmisun! Qan We Yash Yene Tökülmisun Disek!


fc730-sebdashliri-rehimjan-19

Qan, Köz yéshi we Dertning dost-düshmenning aldida tökülmigini yaxshi: Qan, köz yéshi we dertke ayit uchurlar bir millet üchün mexpiyetlik hesaplinidu.Qan, köz yéshi we dertni milliy bixeterlikni asas qilip istrategiye we taktika sewebidin dengsep turup epchillik bilen töküsh, kérek bolmighanda uni tökmeslik üchün düshmen bilen resmiy yaki gheyri resmiy shekilde mureselishish kérek!


Dunyadiki milletlerning tebiyiti yirtquch haywanlarghila oxshaydu, ajizliqing qaysi yaqta bolsa, shu tereptin hojum qilidu!Dert tökme, dert töktüm dep sir we mexpiyetlikliringni tökiwetseng ishing téximu teslishidu!Baturluq bilen hich bolmisa dert tökkiche bolghan ariliqta tölinidighan bedilini oylap qoyup yasha!Qarghidek ming yil yashighiche, arislandek bir yil yasha,deptiken ejdatlirimiz.Düshmendin, düshmenning dostliridin we purset peres etnik topluqlardin ihtiyat qil!
Biz Uyghurlar qan, köz yéshi we dertni qalaymiqan töküp, paydisidin ziyinini köp körduq.

Qan, köz yéshi we dertning milliy mexpiyetlik ikenlikini etrapliq aydinglashturiwalmay quyash parlap turghan bu dunyada, dost we düshmenlerning aldida intayin better bir künge qalduq. Jiddiy bir shekilde milliy bixeterlikning charisini tapmisaq, yaki u weyaki bu düshmenge yem bolup kétimiz.Qan, köz yéshi we dert tökülmisun deydikenmiz tereqqiy qilghan milletlerge, dunyadiki sufer küchlerning istratégiysige yéqindin diqqet qilip turishimiz kérek.Bizni yiqitqan millet bizni yülep turghuzalaydu.Bizni yiqitqan millet biz ornimizdin turghandin keyin yene yiqitalaydu.Engilizlar süküt qilmighan bolsa Ruslar bizni yiqitalmayti, Ruslar bizni yülimekni xalisa Engilizlar yene süküt qilishqa mejbur bolidu.

Bizning xitaylarning mustemlikisi astida qélishimiz Xitayning bizni qul qilalaydighanliqidin emes, Engilizlarning süküt qilghanlliqi we Ruslayrning küchiyishimizni xalimighanliqidin bolghan.Undaq bolsa Ruslar bizning dewlet qurushimizni xalimamdu?! Ruslar Uyghurlarning dewlet qurushini xalaydu emma qandaq dewlet…1870. , 1930. we 1940yillardiki hakimiyetlerge oxshash dewlet qurulsa yene yiqilidu.Qurulidighan dewlet eng az bolghandimu Qirghizistangha oxshaydighan, bir az yaxshi bolsa Üzbekistangha oxshaydighan bolghanda, u dewletni qurushqa yardemlishidu.Herqandaq kichik dewlet bir chong dewletning himayisi astida bolidu.

Ruslar Gheriptiki herqandaq bir küchning tesiri astidiki bir dewletning xitay bilen özining jughrapiyisi arisida peyda bolup qélishini hergiz xalimaydu.Buning üchün Uyghurlar qan, köz yéshi we dert derijidin tashqiri tökülüp ketmisun dése dunyani, xelqara tertipni, zamaniwiy dewlet chüshenchisini milliy meniwiyitide aldi bilen shekillendürüshi kerek!Ruslar Uyghurlar bir dewlet qursun dése eng awal achchighi kélidighini Engilizlar, eng awal qollaydighini Xitaylar bolidu.Russiyening istiqbali intayin chong.Uning üstige Türkiy xeliqler bilen yiraqtin qandash kélidu, Ruslar özige qarighanda Uyghurlarni bekraq chüshinidu.

Uyghurlarni yöleshi, Uyghurlargha yardem qilishni we Uyghurlarni xuddi Qazaq, Qirghiz we Üzbek qérindashlirimizdekla sépide körüshni xlaydu. Emma perde arqisidiki düshmenler milliy herkitimizning tigh uchini bir-ikki esirdin bashlap awal Ruslargha andin Xitaylargha qarshi qilip qoyghan. Pütün Téragédiyelerning tughulidighan yéri milliy herkitimizdiki xata istiratigiye we chuwalchaq xelqara munasiwetlerdin tughuliwatidu.Bizni basturiwatqan Rusning eqli, gheripning süküti we Xitayning eskiri.

Eger biz bir dewlet qursaq hazirqi Üzbekistanning sistimisi bilen idare qilalaydighanliqimizgha közi yetse, Ruslar Xitaylarni millliy musteqqilliq herkitimizge tosalghu bolmasliqqa mejburliyalaydu.Eger Ruslar Uyghuristan dégen bir dewletni qurushni xalisa Engilizlar we Awropa ghing qilalmaydu. Teshkilatlinishni qanchilik imkan bolushtin qettiynezer Moskiwada bashlash we bezi küchlerni Russiyege yötkesh kérek! Jesur Rus milliti Xitayni purset tapsam ajizlashtursam, deydu…Ruslarning eng achchighi kelgini bizning ümitni Amerikigha baghlighanliqimiz…!


Yiraqtiki tuqqandin yeqindiki xoshna ela, degen maqal bar.Eyni waqitta qarangghuluq ichidiki sheytanlarning gépige qulaq salmay, Ruslar bilen ish birliki qilip, ularning pilani boyinche ish qilghan bolsaq, hazir hich bolmighanda Qazaqistanchilik bir dewlitimiz bolghan bolatti! Emdi yéter, Ishikini échilidighan terepke emes taqilidighan terepke ittiriwermeyli!


Bizge qarap chishini bülewatqanlar köp.Ularning bezilliri bizge ming yildin béri tonush, bezilliri natonush.Hetta bezilliri qandash we dindash.


Ularning kitabidin qandashlar we DINdashlar üchün…, dégen jümle chiqiriwétilgen.Undaqlarning bezillirining qilghan yardemining ikki esirdin béri hessilep ziyinini tarttuq…Bir belasi bolmisa quyruq yatamdu sayda?!… Hichkim bizge oxshash axmaq emes.


Dunyadiki milletlerning tebiyiti yirtquch haywanlarghila oxshaydu, özidin bashqilarni tonumaydu.Dunyada milletler arisida qandashliq munasiwiti dégen bir nerse yoq, bar bolsimu yol qoyulmaydu.Menpeetdashliq dégen nerse bar. Kim kimge yardem qilsa shu uning qérindishidur! Yer sharida kimde kim dinlar ara munasiwetke, ériqlar ara munasiwetke, menpeetler ara munasiwetke hem medeniyetler ara munasiwetke segek we chéchenlik bilen xelqara ölchemler asasida muamile qilalmisa, uning bedilini qan, köz yéshi we qulluq zenjirining dat-peryatliri ichide nahayiti éghir öteydu!(K.Atahan)

*****
23.10.14

Uyghuristan Tarixdiki Bir Qisim Dewletler


f-haplogrubu-300x220
1-Turan Empiriyesi

Bu xanliq miladidin burunqi 200-yillardin burun höküm sürgen bolup ,
Beshkiremdiki (xan’öy shehri xarabisi) ni paytexit qilghan. Meshhur xaqani alip
Ertunga. Alip ertunga musa peyghember bilen zamandash yashighan.

2-Asya Hun Empiriyesi

Bu impiriyemiladidin burunqi 200-yillardin taki miladi
487-yillaghiche höküm sürgen. Tarixchilar; ( honlar uyghurlarning ejdadi. Hon
Dimek, uyghur dimektur) deydu. Ular orxun yeni ( uyghurhon) wadisini paytexit
Qilghan. Meshhur xaqani baturtengriqut.

3-Qangqil Xanliqi ;
Uyghurlaning Biwaste ejdadi bolghan qangqil xanliqi487-yilidin 546-yilighiche höküm sürgen.
4-Köktürük Xanliqi;
Buxanliq 546-yilidin 745-yilighiche höküm
Sürgen.,ular orxun yeni ( uyghurhon) wadisini paytexit qilghan..
5-Büyük Uyghur Xanliqi;
Buxanliq 605-yilidin 847-yilighiche höküm
Sürgen. Ular mu orxun yeni( uyghurhon) wadisini paytexit qilghan.
6-Uyghuriye Kengsu Xanliqi;
Buxanliq 850-yillardin 1036-yilighiche höküm
Sürgen.ular gensuni paytexit qilghan.

7-Uyghuriye Idiqut Eli
Bu Xanliq 866-yilidin 1393-yilighiche höküm sürgen. Paytexti turpan.
8-Uyghuriye Qaraxaniye Xanliqi;
Miladi 870-yilidin 1212-yilighiche höküm
Sürgen. Meshhur xaqani sutuq bughraxan. Paytexti qeshqer. 9-chaghatay xanliqi;
1270yilidin 1570-yilighiche höküm sürgen. Meshhur xaqani tughluqtömürxan.
10-Yerkent Se’idiye Xanliqi;
1514-yilidin 1680-yillarghiche höküm sürgen.
Meshhur xaqani abdureshtxan. Paytexti yeken.

11-Uyghuriye Qorchaq Apaqxoja Xanliqi;
1680-yillardin 1697-yillarghiche höküm sürgen. 12-miladi 1697-yilidin 1900-yilighiche manjular höküm sürgen . Ariliqta manjulargha qarshi qozghilanglar Bolghan., (qozghilang wekilliridin; Sadirpalwan, siyit nochi, Nuzukum….iparxan…yetteqizlirim…… Qatarliqlar bar.) 1864-yilidin 1878-yilighiche 14 yil Qeshqeriye höküm sürgen. 1880-yili ching sulalisididin Zozungtang xan’ghe teklip birip shinjanggha qoshun tartip kilip ,hile bilen yaqupbegni
Zeherlep , qoshunlirini asanlam yoqatqan. Hemde (shinjang ölkisi) dep atap Bashqurup kelgen. Miladi 1900-yilidin 1930-yillarghiche yangzingshin bashqurup Tömürxelpe qatarliq qozghilangchillirimizni Aldamchiliq bilen qirghan.
1930-yillardin1945-yilighiche jallat shingshisey höküm sürüp ghojaniyaz’hajim qatarliq
Qozghilangchilarni yene jellat sitalin bilen birliship aldap yoqatqan. .. …
Paydilan’ghan menbe;

(1) Nurulla Mö’min yulghunning «gherbi yurt-tariximizdiki xaqanlar»digen kitabi.

(2)Yüsüpjan Yasinning «Mu medeniyiti»heqqidiki maqalisi
Menbe:karwan munbiri
Salonimizdiki barliq mezmunlarni körüsh üchün,888 ni yollang