Bayanatlar

 

ORTAQ PIKIR, ORTAQ YOL WE ORTAQ GHAYE ÜCHÜN KÜRESH!

1623581_581295641964867_1496989102_n

 

Tengritagh  Akadémiyesi Uyghuristan Kultur Merkizi terkiwidiki bir ilmiy tetqiqat orgini bolup, biterep we musteqil halda  milliy mawjutluqimizning 21-yüzyilgha mas kélidighan  immonét küchini shekillendürüsh hem uni qoghdash üchün küresh qilidu. Tengritagh  Akadémiyesi bugünkidek nazuk bir dewirde xelqimizge herqandaq bir  ish qilishtin awal chaghdash -dewirge uyghun kélidighan-ilmiy we diniy aqartish herkiti élip bérishning muhimliqini hés qildurush, zamaniwiy dunya qarash tiklep  bir tereptin ügünüp, yene bir tereptin xeliqni terbiyelesh, oyghutush, yiteklesh arqiliq millitimizni qudret tapquzushni asasiy  ghaye qilidu.Tengritagh  Akadémiyesi deslepki qedemde  milliy eqil-parasitimizge tayinip, milletning kilichigini öz qolimiz bilen emiliyitimizge uyghun  inshah qilishta kam bolsa bolmaydighan  Ortaq Pikir, Ortaq Yol We Ortaq Ghaye  berpa qilish  meqsidide 2015-yili 1-Ayning 1-Küni mezkur tortura arqiliq resmiy tesis qilindi.

Tengritagh Akadémiyesi Ilmiy muhakime yighini, Konferns we Tortaratquchiliqi qatarliqlardin  paydilinip, herqaysi pen saheliride yitiship chiqqan alim, mutexesis, yazghuchi, shair we sennetkarlirimizning ilmiy izdinishliri we ijadiyet paaliyetlirige ilham béridu, qollaydu, quwetleydu. Tengritagh  Akadémiyesi herqaysi pen saheliride yitiship chiqqan alim, mutexesis, yazghuchi, shair we sennetkarlirimizni millitimizning qudret tépish yoligha ilmiy, programmiliq  we  pilanliq  yéteklesh arqiliq xelqimizning uniwirsal hayatliq mujadilisige yéqindin hemdemde bolidu.

Dunya intayin tiz tereqqiy qilip, tünügünki herqandaq hadise bügünkige, bügünki herqandaq sheyi ertidikisige oxshimaydighan bir dewirge kirdi. Uchqandek özgüriwatqan téxnologiye we ilim-pen yéngiliqliri idiologiye sahesini qattiq titritip, qedimqi tabularni yiqitip insaniyetni bekla jiddiyleshtüriwetti. Eneniwiy qimmet qarash we istitikiliq ölchemler ajizlap we yiqilip yéngi, bizge pütünley natonush bolghan bir dunyagha duch kelduq. Shu seweptin millitimiz tingirqash, dilighuldiliq, riqabet we tehdit ichide turiwatidu. Bu yüz bérish aldida turiwatqan rohiy we maddiy kirzistin milletni qutuldurup kétishni hazirghiche hichkim jiddiy kün tertip we pilangha kirgüzmidi.Wetendiki xelqimiz bilen hür dunyadiki xelqimizning we hür dunyadiki xelqimiz teripidin shekillendürülgen oxshimighan goruppilarning ottursida shekiliniwatqan duya qarash we qimmet qarash jehettiki yatlishishqa xatime bérip, öz-ara chüshünüsh, yol qoyush, hürmet qilish we yitekleshni tekitlep, milliyetning heqiqi  bir pütünlükni qoghdashning zamaniwiy  mitodlirini shekillendürüp chiqishimizlazim. Biz milliy teqdirimizge munasiwetlik bu ulughwar ishqa mesuliyetchanliq, yüksek ümidwarliq we ishench bilen atlinip, ejdatlirimizning kéyinki ewlatlardin kütken ümüdini aqlashqa bel baghliduq.

Milletning hayat-mamati xelqimiz yitishtürüp chiqqan serxillarning ilkide.Milletmu bir baghqa oxshaydu.Perwish qilghanche awal yopurmaqqa, andin gül-chichekke andin yene oxshap ketken herreng we herxil temdiki méwilerge pürkinidu. Terbiyeleshke ehmiyet birilmise yaki pilanliq perwish qilinmisa haram shaxlar we tikenlik ot-chöplerning arisida qalidu, qurup qaxshal otungha bay janggalgha aylinip kétidu.Dewlitimiz yoq depla  asmangha qarap  olturushqa bolmaydu.Biz Uyghurlar dewliti bolmighini bilen dunyada dewliti bar nurghun milletlerde yoq ewzelliklerge ige milletbiz.

Mustemlike dewirde wetinimiz Uyghuristan yaki bashqa dewletlerde nahayiti zor bir medeniyet qoshuni yitiship chiqti.Bu qoshun teshkillenmigen bolup, asasen digüdek yat yaki qérindash milletlerning medeniyet sahesige seplinip, yallap ishlitiliwatidu. Ularning shughulliniwatqan xizmetliri millitimiz üchün qanchilik paydiliq birnerse démek tes. Ularni milliy menpetimizge paydiliq yölünishke yiteklesh bolmaydiken, uzaqqa qalmay intayin qorqunchluq hadisiler arqa-arqidin meydangha kélidu.

Tengritagh Akadémiyesi wetinimiz Uyghuristanda yaki yat ellerde xelqimiz teripidin qurulghan, xelqimiz teripidin gheyri resmi igidarchiliq qiliniwatqan yaki  bashqa dewletler we jemiyetlerge tewe bolsimu, biz üchün xizmet qiliwatqan her türlük muesesilerge heqiqetni emeliyettin izdesh pirinsipi asasida muamile qilip, u yerde ishlewatqanlarning xizmetliridiki qulayliq we  ijabiy amillardin paydilinip milliy mawjutluqimizni qoghdap qélishning yollirini kéngeytish üchün xizmet qilidu.

Uyghuristanliqlar wetinimizde we oxshimighan dewletlerde ilim-pen, maarip, medeniyet, metbuat, axbarat muesesiliri, her türlük teshkilat we jemiyetlerde xizmet qiliwatidu. Bu paydiliq hadise bolup, diqqet qilsaq uningdin milliy medeniyitimizni güllendürüsh üchün paydilanghili bolidu.Uyghurlarning milliy, siyasiy, ijtimayi, iqtisadiy, meniwiy meselisi xelqaraliq bir meselige aylinip qaldi. Hazir dunyada millitimizdin yaki bashqa milletlerdin  nahayiti uzaq yilliq japaliq izdinish netijiside milliy menpeetimiz üchün paydiliq bolghan zor kölemdiki ziyalilar qoshuni yétiship chiqti!Ulargha yol-yölünüsh körsütüp bérish, ularni pilanliq, nishanliq, programmiliq kolliktip ishleshke pikir we zémin  hazirlash ilmiylik telep qilidighan qiyin, zor we ehmiyetlik xizmet.

Bu alim, yazghuchi, shair, pelesepechi, siyasetchi, mutexesis we sennetkarlarning hayati, ijadiyiti we dunya qarashliri murekkep bolup, millitimizning eng ilghar pikir éqimigha he dégende mas kélip kétishi natayin.Paydilanghili, bashqurghuli we tertipke salghili bolmaydighandek körüngen bu küchning inirgiyesidin qandaq paydilinishni tetqiq qilip, shu arqiliq milliy mewjutluqimizni kapaletke ige qilishning imkanlirigha asas sélishimiz lazim.Ularni herketlendürgili bolsa jemiyitimizde saqliniwatqan  her türlük qiyinchiliqlarni asan yenggili bolidu. Shunga ulargha muamile qilghanda bir tereplime pikir qilishtin we herqandaq shekildiki dogmichiliqtin saqlanghinimiz tüzük. Qara qoyuq inkar qilish we shakilini periq etmestin hemmini qobul qilish qatarliqlarning her ikkisining xata ikenliki talay qétim tejiribidin ötti.

Ziyalilar qoshunimizgha oxshimighan dewlet we oxshimighan dewirlerde qandaq muamile qilish milliy mawjutluqimiz hem milliy medeniyitimizning hayat-mamatliq meselisi  bolup qaldi. Köp qirliq we köp qatlamliq tehdit we xirisqa duch kelgen xelqimiz üchün xizmet qiliwatqan shu muesesiler, yaki shexisler bilen bolghan munasiwetlerde musapini toghra békitish, riyalliqqa uyghun alaqe ornutush, imkan bar tereptin milliy édiologiyimizni qoghdash sherti astida öz-ara yol qoyush pirinsipi boyiche ish qilish kérek! Dost dewlet we xelqara jemiyetlerning, qérindash xeliqlerning we Düshmen milletlerning milliy menpeetimizge paydiliq pilanlirigha sezgürlük bilen muamile qilip tosqunluq qilishtin saqlinishning ilmiy usullirini otturgha qoyishimiz lazim.

Biz Tengritagh akadémiyesi bolush süpitimiz bilen yoqurda tilgha élinghan meselilerni bir terep qilishta, qul qilinghan bir milletning küresh yilliridiki alahiyde siyasiy atmospurasini nezerdin saqit qilishqa hergiz bolmaydu, dep qaraymiz! Mustemlike yillardiki ilim-pen, maarip, edebiyat-sennet we axbarat orunliri shundaqla alim, mutexesis we sennetkarlirimizning hayati, dunya qarishi hemde xelqimizge teqdim qilghan meniwiy bayliqlirigha ijabiy baha bérip, tenqidiy warisliq qilishni tekitleyzim.

Buningdin kéyinki dewirlerde ilmiy pilanlanmighan we aldin körerlik bilen  perwish qilinmighan sheyi we hadisiler uzaqqa qalmay zawalliqqa yüzlinidu.Ish qilghanda wetinimizdiki herqandaq sheyi we hadiside millitimizge paydiliq bir amilning barliqini untup qalmasliqimiz lazim.Zörür tépilghanda tashlanduq boyumlardinmu ünümlük paydilinishqa bolidu. Bir qewim yaki bir milletmu shu.Uning gewdiside paydiliq yaki paydisiz dep qaralghan her-xil xususiyetke ige terkipler bar. U perwish qilinishqa muhtaj, uning ichidiki exlet dep qaralghan terkiplerdinmu öz nöwiti kelgende qurulush matériyallirini yasighili we  enirgiye hasil qilghili  bolidu.

Biz  hür we azat bolmighanliqimiz, kélichikimizni milliy dewlet sayiside kolliktip pilanlash hoquqimiz bolmighini üchün, meniwiy we maddiy medeniyitimiz düshmenler teripidin öz-ara bir-birige zit qilip qoyiliwatidu. Mushundaq bir weziyette waqit, bilim, iqtidar, bayliq, adem qatarliqlardin janliq paydilinish sistimisini, emiliy ehwalimizgha uyghun halda özimiz tüzüp chiqishimiz lazim.Bundaq qilish üchün özimizdin we qérindash milletlerdin, dost qewimlerdin yitiship chiqqan ziyalilarning rayini bu qurulushqa köngül raziliqi bilen  mayil qilishning yolliri heqqide izdinishimiz kérek!

Bu xil meniwiy qurulushni élip bérishimiz peqet biz Uyghurlar üchünla emes belki dunya xeliqi üchünmu  intayin ehmiyetlik, muhim we texirsiz ish bolup, bundaq xizmetni köp hallarda dewletni idare qiliwatqanlar  pilanlaydu. Bizning dewlitimiz bolmighanliqi üchün, bu xizmette muweppeqiyet qazinishta xelqimizning, bolupmu aldinqi qatardiki akadémik insanlirimizning qollap-quwetlishige tayinimiz. Ishinimizki eger xelqimiz, oyghaq pikirlik munewwer ziyalilirimiz bu qurulushqa aktip awaz qoshup berse, uzaqqa qalmay  jemiyitimizde sadir boliwatqan  siyasiy, iqtisadiy, ijtimayi we kultural meseliler layiqida saghlamliship, ishlirimiz omumiy yüzlük güllinish basquchigha kiridu.

Tengritagh  Akadémiyesi

 

E-Post : tengritaghakademiyesi@gmail.com

01.01.2015 Gérmaniye

 

2 thoughts on “Bayanatlar

  1. ORTAQ PIKIR, ORTAQ YOL WE ORTAQ GHAYE ÜCHÜN KÜRESH!

    Uyghur Tilida Neshir Qilinghan Kilassik Eserlerni Qutuldurup Qélish Herkitige Muqeddime

    6. April 2015

    Salam Hürmetlik Gheyret Kenji efendi

    Qolumda 20-yillarda Tashkentde Uyghurche bésilghan bir kitap baridi.Kitabning til ishlitish jehettiki sewiyesi nahayiti yoquri bolup, bashqa alahiydilikliri heqqide toxtalmisaqmu, mushuning özila tilimizning neme üchün dunyawiy bir til ikenligini ispatlashta yéterlik pakit bolalaydu. Kitapta Awropa kilassiklirining Russiyediki ijtimayi munasiwetler toghrisida, Maymunsiman ademlerning Insangha aylinishi protissida mihnetning ruli, Tebiyet Diyaliktikisigha dayir bayanlargha muqeddime, Aile we dewletning kélip chiqishi degendek muhim eserler baridi.

    Kitap-1 Kitap-2 Kitap-3 Kitap-4 Kitap-5 Kitap-6 Kitap-7 Oghuzhan

    Bu eserlerni qutuldurup qelish we xelqimiz bilen qaytidin yüz körüshtürüsh bek muhim xizmet. Belki bu kitapni biz qutuldiriwalmisaq, bu xildiki materiyalning tilimizda saqlinip qélishi eghir tehditke uchraydu.
    Dunyani bilish idiyalizim we materiyalizimgha alaqidar bilimlerni jughlash we tehlil qilishtin bashlinidu.Dunyani bilmey turup shexis we millet qeddini tikliyelmeydu.Bir millet qeddimni tikleymen deydiken menpiy we musbet bilimlerning ambiri yeni xezinisini qurup chiqishi we ihtiyajliqlirini toghra özleshtürüsh kérek dep qaraymen.
    Bu kitapni özem oqupla mejhul dunyagha tashliwitishni xalimidim.Qisqisi qerindashlirimningmu oqushini arzu qildim we dewirdashlirimgha bu waqti ötmey kelgen bir waqliq yaxshi meniwiy tamaqni qisindim.
    Sizdin iltimas qilidighinim,
    1)Bu eserlerni bashqidin öz qolum bilen wortqa aylanduray disem waqit bek köp ketküdek.Buni awtomatik wortqa aylanduridighan zamaniwiy yumshaq détal barmu?
    Bar bolsa qandaq qolgha chüshürimen we bu ish üchün qollinimen.Yoq bolsa resimge tartishtin bashqa yene qandaq epchil chariler bilen eserlerni birmu-bir Kompeyuter arqiliq sözmu-söz köchürüp chiqmay, kompeyuterda saqlap uningdiki waqti ötmes bilimlerning dewirdashlar bilen bolghan iletishimini saqlap qalimen.
    2)Tilimizning Imla qayidisi özgürep turiwatidu.Bundaq eserlerning tilini hazirqi imlagha toghrilash we hazir yezilghan bir qisim imlasidin shühbilengen eserlerni tehrirlesh we imlasini tüzütüshte yene qandaq usullargha bash urimen?
    Xapa bolmisingiz bulargha estayidil bir jawap bergen bolsungiz.
    3)Akadimiklirimiz, oqutquchillirimiz, we siyasetchillirimizning nöwettiki ihtiyajini qandurush üchün Tengritagh Akadémiyesi namida http://www.tengritagh.org ni tesis qilduq.Qimmetlik pikir we teklipliringiz bolsa ayimighaysiz.
    4)Kespingizge ayit isil qol yazmilliringiz we keshpiyatliringiz bolsa bu yer arqiliq millitimiz bilen yüz körüshtürishke her waqit teyyarmiz.
    Xizmetlirimizni qollap quwetlep kelgenligingiz üchün rexmitimni éytimen we dayim hemkarliship turushtin ibaret istigimni sizge yollaymen.
    Axirda tiningizge salametlik, xizmet we izdinishliringizge utuq tileymen,

    Hürmet bilen: Korash Atahan

    Tengritagh Akademiyesi

    06.04.15 Gérmaniye

    Liked by 1 person

  2. ORTAQ PIKIR, ORTAQ YOL WE ORTAQ GHAYE ÜCHÜN KÜRESH!

    Pelesepe Mutexesisi Muhter Abdurahman Ependige Ochuq Xet

    Hürmetlik Muhter Abdurahman ependi,

    Kechürüng, xétingizni waqtida körmeptimen.Uzaqtin béri ish-izliringizni anglap turdum we söyündüm.Bu qétim yene pelesepe tetqiqat yighinigha qatnashqiningiz we maqala oqughiningiz bek yaxshi boluptu, söyündüm.

    Men bir edebiyatchi, emma pelesepe, logika, tarix we pissixologiye jehettin özligimdin üginip, melum sewiyege kelgen bir adem…bashqa qérindashlargha oxshash bu sahede weten-millet üchün, xelqimizning derdige derman bolidighan bir ish qilishni könglümge püküp uzaqtin béri tirishchanliq körsütüp kéliwatimen…

    Millitimiz yoqulush (ölüm) bilen yüzliship turiwatidu.Ejel bilen boghushiwatidu. Hayati xeterge üchrighanllargha yéngi hayatliq yollirini bexish étish awal Allaning andin shu millet yétishtürgen serxillarning wezipisidur.

    Bilisiz millitimizning bash kötürishi üchün özimizge yarisha we mushu dewirge mas kélidighan pelesepe(edebiyat)imizning bolishi intayin muhim… Uni özimizge layiq qurup chiqish wezipisi zimmimizde yüklengen halette turuptu…

    Biz Uyghurlar riqabet we tehdit astidiki dunyada Pelesepe, étika, istétika, sotsologeye, téologiye, anterpologiye, pissixologiye, logika we Politika shuning bilen birge Ekinomiy, matimatika, pizika, ximiye we biologiye, medetsin… qatarliq sahelerdemu melum kölemdiki deslepki bir ziyalilar qoshunini berpa qilduq.

    Ilim saheside yétishken bu ziyalilardin terkiplengen bu qoshunni milliy mewjutluqimizni qoghdap qélishqa qandaq seperwer qilish xizmitini ilmiy pilanlash ishini oxshimighan seweplerdin téxiche teleptikidek sewiyede bashliyalmiduq….https://tengritagh.org/eine-seite/ Milletimiz xeter ichide turiwatidu…qadaq qilish heqqide belki hemme ademning bir oylighini bar…Bu oylarni qéliplashturush, zamaniwiylashturush we ilmiylashturush bek muhim. Bu qutsal ghaye bir yaki birqanche ademning tewsiyesi, tekitlishi we pilanlishi shuning bilen birge oxshash waqitta pütkül jemiyetning qollap quwetlishi bilen toluq emelge ashidu.

    Bu xizmetlerni deslepki qedemde Internet saheside ishlesh üchün Tengritagh Akademiyesi munbirini tesis qilduq…Bu munber arqiliq bir tereptin oxshimighan penlerde xelqimizni yéteklisek, yene bir tereptin milletning serxilliri üchün siyasiy, iqtisadiy we ijtimayi tereplerge ayit istiratigiye we taktika ügitishni meqset qilimiz…

    Hürmetlik Muxter ependi…bizning hazir eng muhtaj boliwatqinimiz Pelesepe, Teologiye (Dinshunasliq) we Sotsologiye saheside akadémik sewiyede yétishken mutexesisler.

    Sizning we bu sahede oqughan qérindashlirimizning http://www.tengritagh.org da qabiliyitini namayan qilishini, mushu tor arqiliq ijadiyet méwillirini insaniyetke jümlidin xelqimizge teqdim qilishini töt köz bilen kütimiz.

    Sizni yene bashqa bir qisim mushu ishqa uyghun we alaqidar,dep qaralghan qérindashlar we dostlar bilen birge Tengritagh Akadémiysining bu torturasini teng bashqurush we bu qurulushni birlikte pilanlash we birlikte ishleshke teklip qilimiz…

    Hürmet bilen:

    Tengritagh Akadémiyesi

    26.05.2015

    Liked by 1 person

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s