Abduréhim Ötkür Wapatining 20- Yilliqi Xatirilinidu

12019863_833838626731217_4241717976146563597_n

Yene 20 kündin kéyin istidatliq tetqiqatchi, mol– husulluq yazghuchi, méhnetkesh shair abduréhim tileshup ötkürning wapat bolghinigha del 20 yil bolidu. 20- esir uyghur edebiyatining serke qelemkeshlirining biri, proféssor hülya qasapoghlu chengelning tebiri boyiche ‹20 –esirning mehmud kashigherisi› hésablidighan ötkür ependi wapatining 20- yilliqining diyarimiz tewelikide xatirilinidighan yaki xatirilenmeydighanliqi heqqide hazirghiche birer melumatqa ige bolalmighanliqim ichimni achchiq qilmaqta.
Mushu yili 13 – féwralda abduréhim ötkür tetqiqatchisi, enqere ghazi uniwérsitéti edebiyat fakultétining proféssori hülya qasapoghlu chengel xanim «uyghur edebiyati we wapatining 20 – yilliqi munasiwiti bilen abduréhim tileshup ötkürni xatirilesh» dégen témida türkiyening enqere shehiride léksiye bergende, 2015- yili 5- öktebirde yeni ötkür ependi wapat bolghan künde abduréhim ötkür wapatining 20 – yilliqini xatirilesh munasiwiti bilen xelqaraliq ilmiy muhakime yighini ötküzidighanliqini qeyt qilghaniken. Ötkür ependige bolghan hörmitimning küchlüklükidin bolghan bolsa kérek, bu uchurni anglap intayin söyüngenidim. Bügün (yekshenbe) bu yighinning pilanlan’ghini boyiche ötküzülidighan yaki ötküzülmeydighanliqini bilish istikimning türtkiside hülya xanim bilen téléfon arqiliq alaqilishish we bu heqte qisqiche bolsimu sözlishish pursitige érishtim.
Hülya xanimning déyishiche, «uyghur edebiyati we wapatining 20 – yilliqi munasiwiti bilen abduréhim tileshup ötkürni xatirilesh»témiliq yighin hülya xanimning atisining wapati (allah makanini zhennet qilghay),apisining hélihem balnistta bolushi (késilige shipaliq tileymen) dek sewebler tüpeyli kéchiktürülüptu. Hülya xanim, «mushu yil chiqip kétishtin ilgiri dékabir aylirining axirlirida bolsimu – türkiyede ‹qutadghu bilik, uyghur edebiyati we abduréhim tileshup ötkür wapatining 20 – yilliqini xatirilesh› ilmiy muhakime yighini ötküzighanliqi» ni tekitlidi.
Men pütün hayatini abduréhim ötkür eserliri, ottura asiya we uyghur edebiyatigha béghishlighan bu méhnetkesh ustazgha éhtiramimni bildürimen shundaqla hemme ishlirigha utuq tileymen.
Hülya xanim ötkür ependi wapat bolghan 5 –öktebirde pilanlighan muhakime yighinini waqtida ötküzelmigenlikidin üküngen bolsimu, bélini qoyiwetmestin ‹yil axirighiche bolsimu ötküzimen› diwédi. Tesirlenmey turalmidim. Mendek qolidin qelbini yashqa chilap turup dua qilishtin bashqa ish kelmeydighanlarning qilalaydighan birla ishi bar, u bolsimu ötkürge zhanabi allahtin rehmet we meghpiret telep qilish, hülya xanimlargha hemmide utuq wesalametlik tileshtur.
Merhum shairimiz abduréhim ötkürning hayat hékayisi, küresh musapiliri hemmeylengeayan bolsimu, melumatlirimizni yéngilash yüzisidin töwendiki uchurlarnimu ilawe qilip qoydum:
1923-yili kumulda dunyagha kelgen.
1931-yili ailisi bilen birlikte gensugha ketken.
1936-yili ürümchige qaytip toluq otturigha kirgen.
1939-yili shinzhang uniwérsitétigha kirgen we rus edebiyati bilen tonoshushqa bashlighan.
1939,1940- yillarda edebiyat –senet saheside méwe bérishke bashlighan.
1942-yili uniwérsitétni pütküzgen.
1942,1943- yili ‹iyul boranliri› dégendek shéirlirini yazghan.
1948-yili ‹tarim boyliri› namliq shéirlar toplimi élan qilin’ghan.
1985-yili iiz› romani neshir qilin’ghan.
1988-yili ‹ömür menzilliri› namliq shéirlar toplimi élan qilin’ghan.
1989-yili ‹oyghan’ghan zémin› namliq romanini neshir qildurghan.
1995- yili 5- öktebirde ürümchide wapat bolghan.(Autori:Aq-hun)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s