20-Esirdiki Tunji Uyghur Dewliti: Sherqiy Türkistan Jumhuriyiti 


11001813_937817459564848_2946958140575512297_n

20-esirdiki tunji uyghur döliti sherqiy türkistan islam jumhuriyiti toghrisida qisqiche mulahize
Tarqitilish 02.04.2015 yéngilinish 02.04.2015 AA
-1933yili 11-ayning 12-küni uyghur xelqi öz musteqilliqini jakarlap, 20-esirdiki tunji, öz – özige xoja bolghan sherqiy türkistan islam jumhuriyitini qurghan idi.

Uyghur tarixidin tamchilar – 7
Uyghur tarixidin tamchilar – 7
Türkiye awazi radiyosi: -1933yili 11-ayning 12-küni uyghur xelqi öz musteqilliqini jakarlap, 20-esirdiki tunji, öz – özige xoja bolghan sherqiy türkistan islam jumhuriyitini qurghan idi. Ene shu kündin étibaren 12-noyabir küni uyghur xelqining tarixidiki untulmas sehipe bolup qaldi.
Tarixiy melumatlargha asaslan’ghanda, 1931-yili uyghur xelqining 20-esirdiki keng kölemlik milliy azadliq qozghilingining tunji oqliri sherqiy türkistanning sherqidiki qumulda étildi. Xoja niyaz hajim rehberlikidiki bu qozghilang barghanséri kéngiyip, sherqiy türkistanning hemmila jaylirigha küchlük tesir körsitishke bashlidi. Bu weziyet uyghurlarning azadliqqa, musteqilliqqe we erkinlikke bolghan ishenchisini ashurdi. Netijide, xoten xelqi memet imin bughraning rehberlikide 1933-yili 2-ayning 13-küni qozghilang kötürüp, shu yili 4-ayning 11-küni xoten hökümitini qurdi. Turpanda mexmut muhitining bashchiliqida xelq qozghilingi yüz berdi. Bulardin bashqa, 1932- we 1933-yili kucha, aqsu, qeshqer qatarliq jaylardimu qozghilang kötürülüp, bu jaylardiki jin shurén hökümranliqi aghdurup tashlinip, hakimiyetni qozghilangchilar tartiwaldi. Xoja niyaz hajim we mehmut muhitilar bashchiliqidiki qumul-turpan qozghilangchilirimu sherqiy türkistanning jenubiy rayonlirigha kéngeydi. Mana mushundaq shara’ittin paydilinip, musteqil «sherqiy türkistan jumhuriyiti» ni qurush üchün, sabit damollam bir qisim qoshunni bashlap xotendin qeshqerge kélip, qeshqerde «sherqiy türkistan istiqlal jem’iyiti» ni qurup, jiddiy teyyarliqlardin kéyin, 1933-yili 11-ayning 12- küni qeshqer shehiride sherqiy türkistan islam jumhuriyitining qurulghanliqini jakarlidi.
Sherqiy türkistan islam jumhuriyitining dölet rehberliri töwendikiche:
Dölet re’isi : xoja niyaz haji
Bash ministir : sabit damollah abdulbaqi
Dölet mudapi’e ministiri : général mexmut muhiti
Ichki ishlar ministiri : siytzade yunus bek
Tashqi ishlar ministiri : qasim jan
Ma’arip ministiri : abdulkerimxan mexsum
Weqpe ishliri ministiri : shemsettin turdi
Adalet ministiri : zarif qari
Yéza igilik we tijaret ministiri: abdul hüseyin
Maliye ministiri : éli axun
Sehiye ministiri : abdullah xani
Sherqiy türkistan islam jumhuriyiti uyghurlarning jumhuriyetchilik idiye tarixidiki tunji milliy we islamiy jumhuriyiti, shuningdek bu sahediki tunji tejribisi. Mezkur musteqil hakimiyet öz asasiy qanuni, dölet nizamnamesi, dölet bayriqi, dölet gérbi qatarliq döletchilik simwollirigha, shuningdek yene, 16 ministirliqqa ige bolup, xoja niyaz hajim re’islik, sabit damollam bash ministirliq wezipisige teyinlendi. Mezkur jumhuriyet gerche ilgiri-kéyin bolup aran 3 ay mewjut bolup turalighan bolsimu, lékin u, özining qisqighine mewjutluq tarixida bir qatar ishlarni emeliyleshtürdi we téximu köp pilanlarni emelge ashurushqa tirishti. Emma, mezkur yash dölet tashqi jehettin sowét ittipaqining arilishishi, ichki jehette ma jungying terepdarliri bolghan tunggan qoralliq küchlirining biwasite herbiy hujumi shundaqla murekkep ichki ziddiyetler sewebidin aghduruwétildi. Sowét ittipaqining « ézilgen milletlerning azadliqigha yardem bérish sho’arliri we sowét ittipaqi wekilliri hem shéng shiseyning wedilirige ishen’gen xoja niyaz hajim bashliq bir qisim rehberler ürümchige kélip, shéng shisey bashchiliqidiki ölkilik hökümetke qatnashti. Bu emeliyette uyghur siyasiy tarixidiki tunji birleshme hökümet bolup, xoja niyaz hajim ölkige mu’awin re’is bolup, bashqa bir qisim qozghilang rehberliri bir qanche nazaret, idare, wilayet we nahiyelerning rehberlik wezipilirige érishti weyaki bashqurush sistémisigha qatnashti. Bu héchqachan uyghurlarni hakimiyetni idare qilishqa qatnashturush yaki muhim rehbiri hoquqlarni teqsim qilip bérishni oylap baqmighan, hoquqperes showénist shéng hökümranliri öz tarixida tunji qétim xoja niyaz hajimgha ölkining mu’awin re’islik yuqiri hoquqini bérishi idi.
Biraq, bu uzun’gha barmidi, 1937-yilidin kéyin, uyghur xelqi sowét ittipaqining yölishidiki shéng shisey mustebit hakimiyitining qaytidin qanliq basturushigha uchridi, xoja niyaz hajim qatarliq shéng shisey bilen hemkarlashqan uyghur we bashqa qérindash milletlerning wekilliri shéng shisey wekillikidiki militaristlarning wedisige wapa qilmay, qaytidin basturushigha uchrap, netijide uyghur we bashqa qérindash xelqler ikkinchi qétim keng kölemlik milliy azadliq küresh meydanigha özini atti.
Gerche, 1933-yilidiki sherqiy türkistan islam jumhuriyiti qisqa ömür sürgen bolsimu, lékin uning rohi we en’enisi shundaqla ay yultuzluq kök bayriqi 1944-yilining 12-noyabirigha miras bolup qalghan idi. Sherqiy türkistan islam jumhuriyitining ömri gerche qisqa bolsimu, mezkur jumhuriyet 20-esirde uyghurlar qurghan ikkinchi jumhuriyetning qurulushigha asas sélip bergen idi.
Xulasilep éytqanda, yérim esirdin köp waqit ötkendin kéyinki bu künlerde, qeshqerde élan qilin’ghan sherqiy türkistan islam jumhuriyiti uyghurlarning siyasiy, iqtisadiy, medeniyet we milliy kimlik tebirlirini bérishte kem bolsa bolmaydighan atalghugha aylandi.

http://www.trt.net.tr/uyghur/

Balilarning Eqli Qabiliytini Yuqiri Kötürüshke Paydiliq Bolghan 10 Türlük Usul


10600660_713259758749252_972884557539214197_n

1. Eqli oyunlar;
Shahmat, xet toldurush , resim qurashturush, tépishmaq tépish qatarliq oyunlar balilarning tepekkur qabiliytini yuqiri kötürüsh hemde mesillilerni bir terep qilish iqtidarini yuqiri kötüridu.
2. Muzika ögünüsh;
Kanada torunto unwirstitining bir tetqiqatidin körsitilishiche, muzika ong mingining tepekkur qilishini chéniqturup, balining eqli quwiti we ögünüsh netijisini yuqiri kötüridiken.
3. Ana süti;
Ana süti « chong mingining ozuqi» dep qarlidu, shunglashqa ana süti bilen béqilghan balilarning mingisining yitilishi saghlam hem tiz bulidu. Uzun mezgillik tetqiqatlardin bayqilishiche ana süti bilen béqilghan balining eqli quwiti ana süti bilen béqilmighan balidin %5 yuqiri bulidiken.
4. Aktip beden chéniqturush;
Amérika ilinoyi unwirstitining tetqiqatidin bayqilishiche, bashlan’ghuch mektep oqughuchilirining ögünüsh netijisi tenterbiye netijisi bilen zich baghlinishliq bulup ong tanasipliq munasiwet shekillendürdiken.
5. Vide’o oyunliri;
Muwapiq miqdarda balilargha vedi’o oyunlirini oynitish balilarning hemkarlishish qabiliyti we yéngiliq yartish iqtidarini yuqiri kötürüsh we közitish iqtidarini chéniqturush ünümi yuqiri bulidiken.
6. Exlet yimekliklerdin yiraq turush;
Exlet yimekliklerdin yiraq turush we yuqiri qentlik yimekliklerning köp istimal qilish balilarning zihin quwitini cheklep quyidiken.
7. Qiziqish shekillendürüsh;
Qiziqish balilarning bilishke bolghan telpünishini oyghitidu, ularning izdinish iqtidarini shekillendüridu. Balilarning qiziqishni shekillendürüshke ehmiyet birish we ularning üzlüksiz izdinishke ilhamlandurush , ularning köp su’al surash, sirtlargha izdinish pa’aliyetlirige élip chiqish we birge herxil qiziqarliq tejirbilerni qol sélip ishlesh hemde hikaye sözlep birish qatarliqlar balilarning qiziqishini qozghashning muhim nuqtiliri iken.
8. Köp oqush;
Köp kitab oqush balilarning yaxishi ösüp yitilish jeryandiki addi hem ünümlük bolghan usullarning biri. Shunglashqa balilargha uxlashtin burun her xil hikayilerni oqup birish arqiliq ularning kitap oqush aditi yitildürshige yardem birish kirek.
9. Özige ishinish;
Balilarning özige ishnishi köp hallarda ata-anilarning maxtishidin kilidu, shunglashqa ata-anilarning balilarni köprek maxtap ilhamlandurshi intayin muhim. Selbi menilik sözlerni ishlitishtin saqlinish lazim
10. Ettigenlik nashta qilish;
Seherdiki nashtiliq balining mekteptiki chüshtin burunqi pa’aliyetlirige we ders özleshtürüsh ünümige zich munasiwetlik bulidu. Shunglashqa ata-anilar balilarning etigenlik nashtisigha we süpitige kapaletlik qilish kirek.

”Wi-Fi” Neyin Kısaltmasıdır? Ne Anlama Gelir?


40_1280px-wi-filogosvgpng

Modern yaşamın olmazsa olmazlarından biri internet… İnternetin olmazsa olmazlarından birisi de “Wi-Fi” olarak bildiğimiz teknoloji. Kısaca, “kablosuz internet”. Aslında tek kablosuz internet teknolojisi Wi-Fi değil. 2G, 3G, 4G ve LTE de kablosuz internete bağlanmak için kullanabileceğiniz sistemler. Ancak güvenilirlik, hız ve süreklilik söz konusu olduğunda hiçbiri Wi-Fi ile yarışamıyor. İyi ama bu Wi-Fi nedir? Ne anlama gelir? Neyin kısaltmasıdır.

İlk olarak Wi-Fi, Türkçeye “Wi-Fi Birliği” olarak çevrilebilecek Wi-Fi Alliance firması tarafından üretilen bir yerel alan ağı kablosuz iletişim teknolojisidir (WLAN). Wi-Fi, söz konusu birliğin WLAN teknolojileri dahilindeki ticari bir ürünüdür. Yani her Wi-Fi WLAN teknolojisidir; ancak her WLAN teknolojisi Wi-Fi olmak zorunda değildir (3G gibi örneklerde olduğu gibi). Wi-Fi, 2.4 ve 5 gigahertzlik radyo frekanslarını kullanarak iletişimi sağlar. Elektrik ve Elektronik Mühendisleri Enstitüsü (IEEE) tarafından belirlenen 802.11 standartları üzerine inşa edilmiş bir teknolojidir.

Elbette her teknolojide olduğu gibi avantajlar ve dezavantajlarla birlikte gelmektedir. Kablosuz olması, laptoplar gibi ergonomik ve etkili araçların internete kolayca bağlanabilmesini sağlaması, WPA2 gibi göreli olarak güvenli şifreleme teknolojilerini barındırması gibi birçok avantajı olduğu gibi; çalışma spektrumunun ve çalışma sınırlarının tüm Dünya’da aynı standartlarda olmaması, bazı iletişim ağı sınırlarını beraberinde getirmesi, bazı güvenlik protokollerinin çok kolay bir şekilde kırılabilmesi, başka cihazların elektromanyetik dalgalarından etkilenmeye açık olması gibi sıkıntıları da bulunmaktadır. Mühendisler sürekli olarak bu teknolojiyi daha iyi hale getirmek için uğraşmaktadırlar.

Tüm bunlar teknik bazı arka plan bilgileriydi. Konu çok fazla detaya sahip olduğu için derinlere girmeyeceğiz. Ancak birçoğumuzun sürekli kullandığı ancak muhtemelen anlamını hiç düşünmediği “Wi-Fi” kısaltmasının ne anlama geldiğinden de bahsetmek istiyoruz. Cidden, hiç düşündünüz mü? “Wi-Fi” ne demektir?

İngilizce bilenler ilk kısımda hiç zorlanmayacaktır: Wireless (İngilizcede “kablosuz” anlamına gelen sözcük). Peki ya “Fi”? O ne demek? Bu işlerden birazcık anlayan birisi, “Fidelty” (İngilizcede “sadakat”, “bağlılık” anlamına gelen sözcük) olduğunu düşünebilir. Ancak bu doğru mu?

Hayır. İşin ilginç tarafı, Wi-Fi sözcüğü hiçbir şeyin kısaltması değil! Ne Wireless’ın, ne de başka bir kelimenin (her ne kadar kulağa öyle gelse de)… Wi-Fi Alliance’ta çalışan ve Kablosuz Ethernet Uyumluluk Birliği’nin (Wireless Ethernet Compatibility Alliance) kurucularından olan Phil Belanger, daha önceden bu konuda net bir açıklama yaptı:

“Wi-Fi tamamen saçma bir sözcük. Herhangi bir kısaltma değil. Hiçbir anlamı da yok. Birliğin kurucu üyeleri olarak birliğimizin logosu ve ismi için Interbrand isimli reklam firmasıyla anlaştık. Eh, nihayetinde bu teknoloji için IEEE 802.11b Direct Sequence isminden çok daha akılda kalıcı bir isme ihtiyacımız vardı.”

Böylece bu reklam firması, “Wi-Fi” sözcüğünü doğurdu. Aslında sözcük, “Hi-Fi” (High Fidelity) kalıbının kısaltması olan “Hi-Fi”ın birazcık oynanmış hali… Hi-Fi, ses teknolojilerinde düşük kaliteli olanlara kıyasla yüksek kaliteli olan, düşük gürültü ve bozulmaya sahip olan, daha isabetli frekans tepkilerine ulaşabilen stereo sesleri ayırt etmek için kullanılan bir kalıp. “Yüksek kalite” gibi düşünebilirsiniz. Ancak Wi-Fi’ın bununla doğrudan bir alakası yok, aradaki sadece bir benzerlik.

Sorun şu ki, Wi-Fi birliği çok çok kısa bir süreliğine de olsa, ismin halk arasında yerleşmesi için “Standard For Wireless Fidelity” (Kablosuz Bağlılığın Standardı) sözlerini firma mottosu olarak kullandı. Bu da, Wi-Fi’ın “wireless fidelity” sözcüklerinin kısaltması olduğu fikrini güçlendirdi. Ancak birlik kurucularından Alex Hills de böyle bir kısaltma olmadığını belirtiyor.

Hazırlayan: ÇMB (Evrim Ağacı)

Kaynaklar ve İleri Okuma: http://www.evrimagaci.org/fotograf/40/7320

Diqqetini yighalmasliq we jim turalmasliq kisili


10686761_709324142513464_1139664679812068885_n

Dr. Memet Emin

Bu kisel zadi qandaq kisel?

Bu kisel Englizchide “Attention Defect hyperactive disorder” yeni qisqartilip ADHD dep atilidighan bolup, 4 yashtin 17 yash ariliqidiki balilar arisida eng kop uchuraydighan rohi kisellik katigoriyesige kiridighan bir xil kisellik, hazirgha qeder unumluk dawasi yoq. Peqetla kisellik ehwaligha qarap bezi dawalash arqiliq kisellik alametlirini melum derijide konturul qilish mumkin.

2013-yili 4-ayning 1-kuni New York waqit gezitide ilan qilghan bir xewerge asaslanghanda,  Amerkidiki 4 yashtin 17 yashqiche bolghan balilardin jemi 6.4 miliyun bala bu xil kiselge giriptar bolghan bolup, bu kiselge diyagunuz qoyulghan balilarning sani 2007-yilidin 2013-yilghiche bolghan ariliqta 41% ashqan.

http://www.nytimes.com/2013/04/01/health/more-diagnoses-of-hyperactivity-causing-concern.html?pagewanted=all

Bu kiselning qandaq alametliri bolidu?

Bu kisellikni ipadilengen alametlirige qarap towendikidek 3 xil turge ayrish mumkin.

Diqqitini yighalmasliq kisili: asasliq alamiti towendikilerdin ibaret.

  1. Diqqiti asanla chichilip kitish, unutqaqliq, asanla bir ishtin yaki bir herkettin yene bir ish yaki herketke kochush, soz ish herkette baghlinish we logika bolmasliq;
  2. Diqqitini bir yerge yighalmasliq, bir ishni axirghiche dawamlashturalmasliq, hemme ishta qalaymiqan bolush, retsizlik.
  3. Asanla bir ishtin zirikish, herqandaq ish qilghanda axirghiche dawamlashturalmasliq.
  4. Asan bir nersilerni yoqutup qoyush, qoyghan nersini tapalmasliq.
  5. Tapshuruqlirini ishliyelmeslik we yaki wahtida tugutelmeslik;
  6. Bashqilarning sozige qulaq salmasliq, yaki diqet bilen anglimasliq.
  7. Es hushi jahida bolmasliq, asan qaymuqup qilish, birnersilerni asan chushenmeslik.
  8. Bashqilarning korsetmisige egishelmeslik, yolunushni asan yoqutp qoyush

Jim turalmasliq kisili: asasliq alamiti towendikilerdin ibaret

  1. Bir yerde jim olturalmasliq, bire yerde uzun turalmasliq, midirlapla turush
  2. Toxtimay gep qilip turush
  3. Korgenki nersilerni tutup biqish, oynap biqish, muhit we waqit arimasliq
  4. Taqiti nachar bolush, asanla taqitini yoqutush;
  5. Bir ishqa saqlap turalmasliq, bashqilar bilen oynighanda, ozining nowitini kutup turalmasliq;
  6. Ozini konturul qilalmasliq, aqiwitini oylimay, normaldin ashqan herketlerni qilish;

Diqqitini yighalmasliq we Jim turalmasliq kisili: yuqarqi alametlerning her ikki turi tengla mewjut.

Bu kiselning sewepliri nimilerdin ibaret?

Bu kiselni peydaq ilghan amillar tixi iniq emes, yeni balilar nime seweptin bu kiselge giriptar bolidu digen sualgha hazirgha qeder iniq bir jawap yoq. Shundaqtimu tetqiqatchilar bu kislening towendiki amillar bilen munasiwetlik bolushini oturgha qoymaqta.

  1. Irssi amillar, yeni gendiki bezi orgurushler, tepsilati iniq emes
  2. Muhit amilliri, etirapta balilraning diqitini chachidighan amillar kop bolush, turmush muhiti saghlam bolmasliq, turmushta inaqliq, we yaxshi olge kem bolush;
  3. Tughulushtin burun we kiyinki minge zehmisi

Bu kisel bashqa nurghun kisellerge oxshash kop we murekkep amillarning birilishidin kilip chiqqan kisel bolushi mumkin.

Bu kiselge qandaq diyagunuz qoyulidu?

Hazirgha qeder bu kiselge diyagunuz qoyushta ishlitilidighan alahide tekshurush we olchem yoq. Uning ustige bu kiselge giriptar bolghanlarning kisellik alametliride periq kop bolghachqa sobiktip amillarning tesiri kop.  Shunga  eger balilarda yuqarqi kisellik alametliri 6 ay we uningdin artuq dawam qilghan bolsa, balilar dohturi, rohi kisellikler dohturi we balilar pisxilogiye doxturining ortaq baha birishi arqiliq diyagunuz qoyulidu.

Bu kiselni qandaq dawalash kirek?

Bu kiselge hazirgha qeder unumluk dawa yoq. Peqetla kisellik ehwaligha qarap kop tereplimilik dawalash ilip birish arqiliq kisellik ehwalini konturul qilish, ugunush netijiside kozge korunerlik ozgurushlerni peyda qilish mumkin.

Mining qarishimche bu kiselge giriptar bolghan balilarning eqil parasiti we ugunush netijisi alhide tesirge uchurmighan bolsa, alahide endishe qilip kitishning hajiti yoq, ayshning chongishigha egiship bara bara yaxshi bolup kitidu. Eger herkiti bek kop bolup, bashqilargha diqqet itiwarini birelmise, yeni derislerni kongul qoyup angliyalmisa, eqil parasiti we ugunush netijisi tesirge uchurghan bolsa, we yaki ozini konturul qilalmay asan bashqilargha zarar birish we urush jidel peyda qilidighan ehwallar bolsa, eng yahshisi rohi kisellikler doxturxanisidiki munasiwetlik doxturlargha korunup, muhapiq dawalash ilip birishi kirek.

Hazir bu kiselni dawalashta bir az ortaqlashqan usullar towendikiche:

  1. Dora bilen dawalash

Towendiki dorilar bu kiselni dawalash uchun Amerkining FDA testiqidin otken dorilar

Dora Ismi Dorining Ximiyelik Ismi Balilarning yishi
Adderall amphetamine 3 yashtin yuquri
Adderall XR amphetamine (extended release) 6 yashtin yuquri
Concerta methylphenidate (long acting) 6 yashtin yuquri
Daytrana methylphenidate patch 6 yashtin yuquri
Desoxyn methamphetamine hydrochloride 6 yashtin yuquri
Dexedrine dextroamphetamine 3 yashtin yuquri
Dextrostat dextroamphetamine 3 yashtin yuquri
Focalin dexmethylphenidate 6 yashtin yuquri
Focalin XR dexmethylphenidate (extended release) 6 yashtin yuquri
Metadate ER methylphenidate (extended release) 6 yashtin yuquri
Metadate CD methylphenidate (extended release) 6 yashtin yuquri
Methylin methylphenidate (oral solution and chewable tablets) 6 yashtin yuquri
Ritalin methylphenidate 6 yashtin yuquri
Ritalin SR methylphenidate (extended release) 6 yashtin yuquri
Ritalin LA methylphenidate (long acting) 6 yashtin yuquri
Strattera atomoxetine 6 yashtin yuquri
Vyvanse lisdexamfetamine dimesylate 6 yashtin yuquri

Bu dorilarni ishlitip turghan balilarning kisellik ehwalini konturul qilishta yaxshi unum bersimu, biraq dora toxtalghandin kiyin kisellik ehwali yene qayta qozghulishi mumkin. Undin bashqa bu dorilarning balilarning ishtini yoqutush, uyqisigha tesir korsutush, mijezni ozgertish qatarliq ekis tesilriri bar.

  1. Eneniwi we tebbi dorilar bilen dawalash. Bu xil dawalashning unimige hazirgha qeder iniq sanliq melumat yoq. Biraq sinap baqsa bolidu. Mesilen: BrightSpark, Focus Formula (Native Remedies)
  2. Rohi jehette dawalash
  3. Ata anisi we uruq tuqqanlirini yardem qilishi we qollishi

Towendiki ulanmida Amerkining hokumet teripidin tuzup chiqqan bu kiselning qollanmisi bar.

http://www.nimh.nih.gov/health/publications/attention-deficit-hyperactivity-disorder/adhd_booklet.pdf

 

Posted by Memet Emin at 12:52 PM

Zeherlik Chikimlikke Munasiwetlik Kop Sorilidighan Suallar


Memet Emin

Zeherlik chikimlik digen nime?

Zeherlik chikimlik diginimiz adem bedinige kirgendin kiyin, nirwigha biwaste tesir qilip, hayajanlinish, zoqlunush, bishi qiyish, yengdesh, uyqusi kilish, hawada leyligendek bolush qatarliq tuyghularni peyda qilidighan maddilarni kozde tutidighan bolup, adem bu xil maddilarni bir mezgil istimal qilghandin kiyin, bedende bir xil tayinish peyda qilip, beden bu xil maddidin ayrilalmaydighan bolidu. Waqitning otushige egiship, adem bedinidiki nurghun ezalar bu xil madda teripidin biwaste zehmige uchirap, beden zeyipliki kilip chiqidu.

Doxturhanida ishlitilidighan mes qilish dorisi, aghriq peseytish dorisi, nirwini hayajanlandurush, zoqlandurush dorisi, nirwini tichlandurush dorisi qatarliq dorilarmu zeherlik chikimlik yaki zeherlik chikimlik katigoriyesige kiridighan yaki konturul qilinidighan madilar turige kiridu.

Zeherlik chikimlikni yeni xiroyinni tunji qitim chekkende qandaq alametler bolidu?

Kishiler bilip bilmey tunji qitim hiroyinni chekkendin kiyin uzun otmeyla hayajanlinish, zoqlunush, tirisi qizziq yaki qizzirip qilish, eghizi qurush, bash aghrish yaki bash qiyish, uyqusi kilish qatarliq tughya yaki alemetler korulidighan, bir nechche saet dawam qilghandin kiyin asta asta yoqap kitidu, we putunley eslige kilidu.

Kishiler zeherlik chikimlikke qandaq ugunup qalidu?

Kishiler zeherlik chikimlikke deslepte uchurashqanda, qizziqish we hayajan tuyghusi bolidu. Kopunche kishiler birer qitim chekkenge hich nime bolmaydighu dep qarishidu. Bir nechche kun otkendin kiyin yene birerni chekkusi kildu. Bu waqitta peqetla rohi jehettiki bezi qizziqishtin bashqa, beden jehette alahide tayinish bolmaydu. Kishiler eger iradige kilip, ikkinji yiqin kelmey dise, asanla tashlap kiteleydu. Emiliyet az bir qisim kishiler ikkinchilep ighizigha almisimu, biraq kopunche kishiler undaq qilmaydu. Bu kishiler zeherlik chikimlikning peyda qilghan sizimige qiziqish, bashqilarning zorlishi, keypiyatining yaxshi bolmasliqi, turmush we xizmettiki kongelsizlik qatarliq herxil sewepler tupeylidin, zeherlik chikimlikni istimal qilishni dawamlashturidu. Netijide deslepke rohi ihtiyajdin tereqqi qilip, kiyinche bedenning ihtiyajigha aylinidu. Nepes yoli arqiliq istimal qilishtin bilektiki qan tomurgha okul qilip urush arqiliq istimal qilishqa tereqqi qilidu. Bu mezgilde zeherlik chikimlikni tashlash sel qiyingha toxtaydu, biraq irade bolsa yenila dawalap saqayitqili bolidu.

Zeherlik chikimlikke resmi xumar bolup qilish uchun qanche uzun waqit kitidu?

Zeherlik chikimlikke yeni xiroyingha xumar bolup qilish diginimiz xiroyin chekkuchilerning xiroyingha bolghan rohi we jismani jehettiki tayinishini kozde tutidighan bolup, adem xiroyingha resmi xumar bolghandin kiyin xiroyin chikishni derhal toxtatsa nurghun biaramliq alametliri korulidu.

Adem zeherlik chikimlik yeni xiroyin bilen tunji qitim uchirashqandin bashlap putunley xumar bolup qalghiche bolghan waqit oxshimighan kishilerde ohshash emes bolup, bu shu ademning beden ighirliq we qeddi qamet ehwali, chekken zeherlik chikimlikning sapliq derijisi, her qitimda chekken miqdari, her kuni chekken qitim sani we istimal qilish usuli yeni nepes yoli arqiliqmu yaki tomurgha okul qilip urush arqiliqmu digendek kop xil amillar bilen munasiwetlik bolup, adette 2, 3 ay etirapida andin resmi xumar bolup qalidu. Eger xiroyin chekkuchi oruq wijik bolsa, chekken xiroyinning sapliq derijisi yuquri bolsa, her qitimda chekken miqdari kop bolsa yaki her kuni chekken qitim sani kop bolsa xumar bolush tiz bolidu. Eger xiroyin chekkuchi qeddi qametlik bolsa, beden ighirlighi eghir bolsa, chekken xiroyinning sapliqi towen bolsa, arilap arilap chekken bolsa xumar bolush asta bolidu, xumar bolush uchun ketken waqit uzun bolidu.

Zeherlik chikimlikke xumar bolup qalghuchilarda qandaq alametler bolidu?

Kishiler zeherlik chikimlikke ugunup qalghan deslepki mezgilde, ozining zeherlik chikimlik chikidighanliqini nahayti mexpi tutidu, hemde alahide alametler bolmaydu, shunga bashqilar teripidin asan sizilmeydu. Kiyinche zeherlik chikimlik chekken waqitning uzurishi, we istimal qilghan zeherlik chikimlik miqdarining kopiyishige egiship, xumar qilishqa bashlaydu, shuning bilen towendiki alametler ilgiri kiyin bolup korilidu.

1. Tola esnesh, uyqusi kilish.
2. Burnidin we kozidin su iqish, yaki zukamda bolidighan alametler korulush.
3. Kozi we burnining etirapi, bashta qiziriwilish, kiyin sel qaridap qilish.
4. Yurek soqush we nepisi tizlishish
5. Bash chingqilip aghrish.
6. Bedenliri siqirap aghrish
7. Muskullar qitishish yaki boshap kitish.
8. Kozliri olturshup kitish, oruqlap kitish.
9. Put qoli yaki bedini titiresh.
10. Qan tomur bolupmu kok qan tomuri yipiship qilish, qan aylinish rawan bolmasliq.
11. Eqil paraset, tepekkur, iside saqlash qabiliyiti ajizlash we yaki yoqash.
12. Nepes qiyinlishish, dimi siqilish.
13. Yandurush we yaki ighizidin kopuk yinish.
14. Xiroyin chekkusi kelgende yaki xumari qozghalghanda asan ichi surulush.
15. Eghir ayaq bolsa, balisi chushup kitish, oluk yaki ghelite bala tughup qilish.
16. Asan opke yalghi bolup qilish yaki beden asan yallughlinip qilish.
17. Eghir bolghanda, nepes ighir derijide tosalghugha uchirap olup kitish.

Zeherlik chikimlikning ziyini we aqiwiti nimilerdin ibaret?

Adem zeherlik chikimlik chikishke ugunup qalghanda nurghun yaman aqiwetlerni kelturup chiqirip, ozige, ahilige we jemiyetke tesewur qilghusiz yaman aqiwetlerni kelturup chiqiridu.

1. Yalghanchiliq we adem aldash.
2. Oyide pulgha yaraydighan nersilerni sitip, tamakigha almashturup chikip tugushtush.
3. Wijdan, eqil paraset, tepekkur, ghurur, mesulyetchanliq digenlerni yoqutush.
4. Tiximu kop kishilerge zeherlik chikimlik chikishni ugutush.
5. Oghurluq qilish, adem bulash, we her xil jinayi qilmishlarni sadir qilish.
6. Insan qilipidin chiqish, meyli ata ana, aka uka we aqa singillar bolsun, hichqandaq insanni nezirige ilmasliq we yaki ulardin tep tartmasliq.
7. AIDS kisilini ozige yuqturiwilish we uning jemiyette tarqilishigha turtke bolush.
8. Pul yaki aq tamaka uchun adem olturush.

Uyghur Rayunida istimal qiliniliwatqan zeherlik chikimlikler asasliqi nimilerdin ibaret?

Uyghur Rayunida zeherlik chikimlik chikiwatqanlarning mutleq kop qismi nepes yoli arqiliq yaki bilekke okul qilip urush arqiliq istimal qiliwatqini xiroyin yaki heyloyin (heroin , 海洛因, 二乙酰吗啡) bolup, kishiler arisida aq tamaka depmu atilidu. Undin bashqa neshe, bash chayqash komilekchisi (YAO TOU WAN), BING DU qatarliq zeherlik chikimliklermu bar.

Xiroyin mofi (morphine, 吗啡) din yasalghan bolup, tebi osidighan epiyun guli (poppy plant, 罂粟) dep atilidighan bir xil osumluktin tallap ilinidu, adette parshoksiman bolup, aq yaki qongur renglik ikki xil bolidu, aq rengdikisi, ela supetlik bughday unigha ohshaydu.

Uyghurlar arisidki zeherlik chikimlik chekkuchilerning kunsayin iship birishigha sewep bolghan amillar nimilerdin ibaret?

1. Qanun tuzumning mukemmel bolmaslighi, yeni bezi qanun ijira qilghuchilarning chirikliki we qanunning toluq ijira bolmaslighi. Hemmimizge melum bolghunidek qanunda zeherlik chikimlikni ilip sitish qanunsiz dep iniq belgulengen bolsimu, biraq zeherlik chikimlik satquchilarning kop qismi yenila waxti, yiterlik qanuni jawapkarliqqa tartilmaywatidu.
2. Kishilerning exlaqi pezilet olchimining towenlishishi, yashlar arisidiki dini we exlaq pezilet terbiyening kem bolushi we dini itiqatning suslishishi.
3. Ixtizadning tereqqi qilishigha egiship bay kembighellik periqining chongiyishi, namiratliq we ishsizliqning kopiyishi.
4. Yashlarning jemiyetke we kelgusige bolghan ishenchisining towenlishishi, rohi jehettin chushkunlishishi we umutsizlik qarashta bolushi, turmushta melum nersilerni yaki sizimni qoghlushup, hewesning keynige kirishi.
5. Ata anining balilargha bolghan terbiyening ajizlishi, ata ananilarning nurghun sewepler tupeylidin balilargha serip qilghan waxtining azlap kitishi, eneniwi ata ana we bala munasiwetlirining suslishishi.
6. Kishilerning jeherlik chikimlikning shexsige, ahilige we jemiyetke ilip kilidighan ziyinigha bolghan tonushining towen bolushi we uninggha sel qarishi.

Qandaq qilghanda kishilerning zeherlik chikimlikke ugunup qilishning aldini algxili bolidu?

1. Hokumet qanuni tuzumni mukemmelleshturushi we saghlamlashturushi, qanun ijira qilghuchilar arisidiki chiriklikni tugutushi, zeherlik chikimlik sodisi bilen shughullanghanlarni qattiq jazalishi we zeherlik chikimlining jemiyette yamirap kitishni qattiq tizginlishi kirek.
2. Kishilerning exlaq pezilet olchimini yuquri koturush, yashlargha dini we exlaq pezilet jehette teribiye ilip birip, itiqadni we exlaq pezilet olchimini kuchaytish kirek.
3. Dinning kishiler qelbidiki orni we kuchidin toluq paydilinip, michit we dini sorunlarda zeherlik chikimlik chikishning ikkila dunyada ighir guna bolidighanliqini teshwiq qilish kirek.
4. Mekteplerde meyli bashlanghuch we otura mektepte bolsun, zeherlik chikimlikning jemiyetke we ahilige ilip kilidighan ziyinini teshwiq qilish, bu jehettiki terbiyeni kuchaytish kirek.
5. Ata anilar balilirigha koprek waqit serip qilishi, balilirining nime oylawatqanlighigha kongul bolushi, ular bilen bolghan hisiyatni kuchaytishi we oz ara ishench peyda qilish kirek. SHundaqla balam tihi kichik, zeherlik chikimlik digen nersini bilmeydu dimey, 5 yilning 10 yilning kiyinki ishlarni kozde turup, kichik wahtidin tartip terbiyeni kuchaytish kirek.
6. Ata anilar yishigha toshmighan balilarni pul tipish uchun bashqilarning bolupmu natonush kishilerning keynige silip qoymaslighi lazim.
7. Bay kembigheliq periqni towenlitip, kembighellik we ishsizliqni tugutush kirek.
8. Zeherlik chikimlik chekkuchilerge herguz yumshaq kongellik qilmasliq, konturul qilish bilen dawalashni birleshturup, ularning zeherlik chikimliktin baldurraq qol uzishige yardem birish kirek.
9. Toghura dunya qarashni tiklep, turmushqa toghura muhamile qilish, ozige, ahilisige, millitige we jemiyetke mesul bolush rohini tiklesh kirek.

Adem zeherlik chikimlikke yeni xiroyingha xumar bolup qalghandin kiyin chikishni derhal toxtatqili bolamdu?

Adem bir mezgil zeherlik chikimlik yeni xiroyin chekkendin kiyin, xiroyinning miqdarini we chikish qitim sanini uzluksiz ashurush arqiliq andin oz ihtiyajini qanduridu. Bu zeherlik chikimlik yeni xiroyin chekkuchilerning xiroyingha bolghan jismani we rohi jehettiki tayinishini kunsayin kucheytidu, shuning bilen tiz xumar bolup qalidu. Eger bu waqitta xiroyin chekkuchi xiroyin chikishni derhal toxtatsa, bir nechche saettin kiyin uhliyalmasliq, muskul we songek qattiq aghrish, ichi surulush, qusush, titiresh, tonglash qatarliq alametler korilidu, we bu alametler 48 saettin 72 saet ariliqida eng yuquri basquchqa yitidu, bir heptidin kiyin asta asta yaxshi bolup qalidu. SHunga xiroyinni tashlashqa irade qilghan kishi qattiq iradige kilip, mushu bir heptige berdashliq birishi kirek.

Eger adem bedining xiroyingha bolghan tayinishi nahayti ighir bolsa, yeni uzun muddet xiroyin chekken adem xiroyin chikishni derhal toxtatqanda hayati hewepke uchurishishi mumkin. Bundaq ehwal astida eng yaxshisi doxturgha korunup, doxturning yardimi arqiliq xiroyin chikishni asta asta tashlishi kirek.

Zeherlik chikimlikke yeni xiroyingha xumar bolup qalghanlarni dawalashning amali barmu?

Zeherlik chikimlikke xumar bolup qalghanlarni dawalashning eng unumluk amali irade, yeni qattiq irade bolghandila andin dawalash unumluk bolidu, herqandaq dawalash iradisi kochluk bolghanlardila yaxshi unum biridu. Kuchluk irade bolmaydiken, herqandaq dawalashning hemmisi bakar. Xumar bolghanlar bir mezgil dawalinip, saqayghandek qilghan bilen, dawalashta ishletken dorilarning hemmisi yene mushu xildiki dorilar bolghachqa, xumar bolghuchining eng ahirqi aqiwiti yenila iradige baghliq bolidu.

Hazir qolliniwatqan dawalash usuli bu xildiki dorilarni arilap ishlitish arqiliq, asta asta xumardin tohtutush bolup, dawalash wahti, zeherlik chikimlik chekkuchining tarihining uzun qisqiliqi, zeherlik chikimlikning turi, sapliq derijisi we istimal qilish usulliri bilen munasiwetlik. Zeherlik chikimlikni chikish tarihi qanche uzun bolsa, chekken zeherlik chikimlikning supiti qanche yuquri we sap bolsa, her kuni istimal qilghan miqdari qanche kop bolsa, okul qilip urushqa adetlengen bolsa, dawalashqa kitidighan waqit uzun bolup, dawalash nahayti qiyingha toxtaydu. Shunga eng yaxshisi, ozining hata yolgha mingip qalghanlighini sezgen haman yaki zeherlik chikimlik chekkinige pushayman qilghan haman, derhal qattiq iradige kilip, wahtida dawalinip, bu aq alwastidin wahtida qol uzush kirek.

Ahirda qoshumche qilidighinim, bizni hichkim qutulduralmaydu, shunga biz choqum ozimizge, ahilimizge, oz helqimizge we millitimizge mesul bolushimiz, ozimizni, oz hayatimizni qedirlishishimiz, millitimizning kelgusige we istiqbaligha kongul bolushimiz kirek. Bolmisa ahirda ziyan tartquchi ozimiz bolimiz, pushayman mengu ornigha kelmeydu.
http://saghlam-bolung.blogspot.de/2013/01/zeherlik-chikimlik-toghursida-sual-jawap.html

Kompiyutur konupka taxtisini tazlap turush


Siz qanchan eng axirqi qitim kompiyuturingizning konupka taxtisini tazlighan idingiz? Yuqumluq zukam tarqawatqan bu pesilde, tetqiqatchilar kopunche kishiler ishlitiwatqan kompiyutur konupka taxtisining obirnidin 400 hesse meynet ikenligini bayqighan. Chunki biz her kuni kompiyutur konupka taxtisini meynet qolimiz bilen tutimiz, uningha qarap nepslinimiz we hotilimiz, biraq biz adette uni obirni we bashqa nersilerni tazlap turghundek kunde tazlap turmaymiz. Tetqiqatchilar saghlamliq uchun kompuiyutur konupka taxtisini kem digende heptide bir qitim ispirit bilen tazlap turushni tewisiye qilidu.
********************************************

When was the last time you sanitize your keyboard? During the flu season, the researchers found most of the keyboards that we are using in every day are 400 times dirtier than the toilet in term of germ, because of we are touching it with our dirty fingers, and breathing  and coughing on it on daily bases without regularly cleaning it as we do to our toilets. They suggest us to sanitize the keyboard at least once a week with alcohol pad. If we do so, we may avoid getting into a lot of unnecessary troubles.

Posted by Memet Emin at 2:53 PM